ÜNİTE 5 — NE OLUR NE OLMAZ

A. DOĞA OLAYLARI

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdaki kelimelerle tanımları eşleştirelim.

OKUMA

DÜNYAMIZ

planets of the solar system in a row

Dünyamız, Güneş sistemindeki dokuz gezegenden biridir. Büyüklük bakımından beşinci sıradadır. Şekli top gibidir. Dünya, Güneş'in etrafında döner. Bunun sonucunda mevsimler oluşur. Dünya bu dönüşü 365 gün 6 saatte tamamlar. Dünyada kuzey yarımküre ve güney yarımküre vardır. İnsanlar kuzey ve güney yarımkürede aynı zamanda farklı mevsimler yaşarlar. Dünya kendi etrafında da döner ve kendi etrafındaki dönüşünü 24 saatte tamamlar. Bunun sonucunda gece ve gündüz yani 1 gün oluşur. Dünya kendi etrafında batıdan doğuya doğru döner.

2Metne göre aşağıdaki cümleler doğru ise "D" yanlış ise "Y" yazalım.

1. Dünya en büyük gezegendir. ( )
2. Dünyamızın şekli topa benzer. ( )
3. Güneş, Dünya'nın etrafında döner. ( )
4. Dünya'da üç yarımküre vardır. ( )
5. Dünya kendi etrafında 24 saatte döner. ( )

3Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayalım.

1. Mevsimler nasıl oluşur?
2. Dünya, Güneşin etrafında ne kadar zamanda döner?
3. Dünya'da hangi yarım küreler vardır?
4. Gece ve gündüz nasıl oluşur?
5. Dünya kendi etrafında nasıl döner?

DİL BİLGİSİ

4Aşağıdaki kelimeleri kullanalım ve geniş zamanlı cümleler yazalım.

1. her yaz / İstanbul / gitmek / siz
   ?
2. resim yapmak / öğrenciler / ders / resim
   .
3. alışveriş / Ebru / sevmek / çok
   .
4. etüt / onlar / çalışmak / her gün / ders
   .
5. okumak / baba / masal / her akşam / bana
   .
6. öğrencilerim / asla / benim / yapmak / yaramazlık
   .
7. bize / o / gelmek / hiçbir / zaman
   .
8. keman / sen / çalmak
   ?
9. öğle / kardeşin / uyumak / sonra
   ?
10. her / biz / hafta sonu / gitmek / dede
    .
11. gazete / ben / okumak / sabah / her
    .
12. çok / çocuklar / genellikle / soru / sormak
    .

5Aşağıdaki boşlukları geniş zaman eki ile dolduralım.

Bunları biliyor musunuz?

Filler Asya ve Afrika'da yaşa1. Fillerin hafızası çok iyidir ve pek çok şeyi hatırla2. Filler çimen, yaprak, çiçekler ve meyveler gibi çeşitli bitkileri ye3. Ayrıca filler ayakta uyu4.

Tilkiler çok hızlı koş5. Tilkilerin kulakları çok güçlüdür ve yer altındaki hayvanları kolayca duy6. Tilkiler fare, kuş ve tavşan ile beslen7.

Kartallar çok iyi gör8 ve çok yüksekte uç9. Anne ve baba kartal yumurtalarını sırayla yuvada bekler. Kartal yavruları da 35 gün sonra yumurtadan çık10.

6Aşağıdaki boşlukları geniş zaman eki ile dolduralım.

1. O her akşam erken yat .
2. Onlar her yıl Trabzon'da mı tatil yap ?
3. Ben hiç klasik müzik dinle .
4. Arkadaşın futboldan hoşlan ?
5. Öğrenciler okula her sabah servisle gel .
6. Ben hiç spor yap çünkü sporu sevmem.
7. Babam her sabah fırından simit al .
8. Biz dersten önce arkadaşlarımıza "İyi dersler" de .
9. Can her sabah 07:00'da kahvaltı yap .
10. Ben boş vakitlerimde kitap oku .
11. Babam duştayken hep şarkı söyle .
12. Genellikle annem akşam yemeklerini pişir .
13. O her sınavdan önce stresli ol .
14. Siz cumartesi günleri çalış ?
15. Biz her yemekten sonra Türk kahvesi iç .
16. Annen ne sıklıkla arkadaşlarıyla buluş ?
17. Omar, her gün okula geç gel .
18. Sınıf arkadaşım her yıl maratonda koş .
19. Onlarla konuşma çünkü onlar seni anla .
20. Sınava iyi çalış çünkü öğretmen zor sorular sor .

7Ne yaparım? Düşünelim, yazalım.

1. Piyangodan çok para kazandım.
   
   
   
2. Hava çok sıcak. Antalya'dayım.
   
   
   
3. Evlenme teklif edeceğim.
   
   
   
4. Hava çok soğuk. Uludağ'dayım. Dışarıda çok kar var.
   
   
   
5. Büyük bir şirketin müdürü oldum.
   
   
   

8Aşağıdaki soruları kendimize göre cevaplayalım.

1. Genellikle kiminle dışarı çıkarsın?
   .
2. Bisiklete binmeyi sever misin?
   .
3. Akşam yemeğinde ne yersin?
   .
4. Hafta sonları kaçta uyanırsın?
   .
5. Hangi hayvanları seversin?
   .
6. Kahveyi sütlü içer misin?
   .
7. Hangi ülkelere gitmek istersin?
   .
8. Sağlıklı yaşamak için ne yaparsın?
   .
9. Hangi meyveleri seversin?
   .
10. Günde kaç saat çalışırsın?
    .

9Aşağıdaki boşlukları geniş zamanlı fiillerle dolduralım.

oturmak · hazırlamak · yemek · söylemek · yapmak · güldürmek · götürmek · oynamak · gelmek · uyumak · oynamak

Annem sabahları bana kahvaltı sonra yanıma . Beraber kahvaltı . Bana şarkılar , beni . Kahvaltımın hepsini sonra annemle beraber oyunlar . Annem bazen beni parka . Parkta benimle . Daha sonra eve ve ben .

10Aşağıdaki soruları örnekteki gibi cevaplayalım.

1. Öğretmen ne yapar?
   Öğretmen ders anlatır.
   .
   .
2. Gazeteci ne yapar?
   .
   .
   .
3. Doktor ne yapar?
   .
   .
   .
4. Avukat ne yapar?
   .
   .
   .
5. Mimar ne yapar?
   .
   .
   .

11Mevsimlerin özelliklerini örnekteki gibi yazalım.

• Sonbahar
  Ağaçlar yapraklarını döker.
  .
  .
  .
• Kış
  .
  .
  .
• İlkbahar
  .
  .
  .
• Yaz
  .
  .
  .

12Eşleştirelim.

B. ALIŞKANLIKLAR VE RİCALAR

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

five numbered photos — 1. a child running in a field with a kite, 2. a hand passing a ticket to another person, 3. a woman writing on a chalkboard, 4. a woman pointing at an air conditioner on the wall, 5. a young man giving a wrapped gift to a woman

1Aşağıdaki cümlelerle resimleri eşleştirelim.

a. Lütfen bir bilet verir misin? ( )
b. Çok sıcak. Klimayı açar mısın? ( )
c. Bu problemi çözer misin? ( )
ç. Gözlerini kapatır mısın? ( )
d. Ben uçurtma uçurmayı çok severim. ( )

OKUMA

BENİM GÜNÜM

a man working at a computer in an office, talking on the phone

Benim adım Cem. 28 yaşındayım. Büyük bir bilgisayar şirketinde mühendis olarak çalışmaktayım. Sabahları 07.00'da uyanırım. Duş alırım ve kahvaltı yaparım. İşe genellikle arabamla giderim. Bazen de otobüse binerim. İşe gittikten sonra bir fincan kahve içerim. Daha sonra e-postalarımı okurum. Bazılarına cevap yazarım. Saat 13:00'da öğle yemeği yerim. Öğle yemeklerinde çoğu zaman salata ve meyve yerim. Saat 18.00'da işten çıkarım. Eve gelirim ve yemek hazırlarım. Yemek yapmayı severim. Yemek yerim ve biraz televizyon izlerim. Sonra çalışırım ve kitap okurum. Yatağa girmeden önce her zaman dişlerimi fırçalarım. Hafta sonları geç uyanırım. Bazen dışarıda kahvaltı yaparım. Arkadaşlarımla buluşurum. Bazen sinemaya gideriz. Ara sıra da akrabalarımı ziyaret ederim. Her yaz tatile giderim. Ben sekiz senedir tatilde Antalya'ya gitmekteyim. Tatilde bazen ailemi de ziyaret ederim. Genellikle sürpriz yaparım. Onlar şaşırırlar ve çok sevinirler. Ben asla sigara içmem. Sağlığım için spor yaparım ve dengeli beslenirim. Müzik dinlemeyi çok severim. Çoğunlukla pop müzik dinlerim. Bazen bulmaca çözerim.

2Metne göre aşağıdaki cümleler doğru ise "D" yanlış ise "Y" yazalım.

1. Cem sabahları 07.00'da uyanır. ( )
2. Cem her sabah duş almaz. ( )
3. Cem yemek yapmayı sevmez ama yemek yemeyi sever. ( )
4. Her yaz tatile gider. ( )
5. Hafta sonları geç uyanır. ( )
6. Cem, sağlığına dikkat eder. ( )

3Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayalım.

1. Cem sabahları ne yapar?
2. O, işe nasıl gider?
3. Cem öğle yemeğinde ne yer?
4. Akşamları ne yapar?
5. Cem hafta sonları nereye gider?
6. Cem'in ailesi onu görünce ne yapar?

DİL BİLGİSİ

4Aşağıdaki cümleleri tamamlayalım.

1. -Bak ? En yakın banka nerede?
   Söyle lütfen?
   -Karşı caddede bir banka var.
   -Teşekkürler.
2. -Alışverişe gidiyorum. Sen de benimle gel ?
   -Ne almak istiyorsun?
   -Bir kazak ve bir gömlek. Ama kararsızım, bana yardım et ?
   -Tamam, gidelim.
3. -Burada ne yazıyor? Oku ?
   -"Lütfen yüksek sesle konuşmayın".
   -Peki neden yüksek sesle konuşuyorsun? Söyle ?
4. -Bana bir sütlü kahve ver ?
   -Maalesef beyefendi, sütlü kahve yok. Türk kahvesi var.
   -Tamam. Az şekerli bir Türk kahvesi getir ?

5Aşağıdaki cümleleri geniş zamanlı fillerle tamamlayalım. ^sic

girmek · gelmek · dinlemek · etmek · cevaplamak · ütülemek · beklemek · konuşmak · vermek · içmek

1. Ders başlıyor. Sınıfa ?
2. Beni ?
3. Çok geç kaldık. Lütfen acele ?
4. Lütfen yanıma ?
5. Bir dakika ? Hemen geliyorum.
6. Yemek çok güzel olmuş. Bir tabak daha ?
7. Gömleğimi ?
8. Sigaranı dışarıda ?
9. Sen onunla ?
10. Bu soruyu sen ?

6Eşleştirelim.

7Aşağıdaki cümleleri örnekteki gibi tekrar yazalım.

1. Fotoğrafımızı çek.
   Fotoğrafımızı çeker misin?
2. Tahtadakileri yaz.
   ?
3. Doğum günüme sen de gel.
   ?
4. Kalemi ver.
   ?
5. Yemek yap.
   ?
6. Sessiz ol.
   ?
7. Bana yemek al.
   ?
8. Kapıyı aç.
   ?
9. Yerine otur.
   ?
10. Odana git.
    ?

8Aşağıdaki boşlukları "-mAktA eki ile dolduralım. ^sic

1. Dünyamız her gün daha çok kirlen .
2. Antalya'daki insanlar daha çok deniz kenarında yaşa .
3. Hastalığınız devam ediyor. Reçetenizdeki ilaçları düzenli kullan ?
4. Lise arkadaşlarımızla senede bir gün buluş .
5. Teknoloji sayesinde hayatımız her gün daha çok kolaylaş .

9Aşağıdaki cümleleri "-makta" eki ile yeniden yazalım.

1. Günümüzde herkes yoğun stres altında yaşıyor.
   .
2. Üniversitede okumak için Türkçe öğrenmek istiyorum.
   .
3. Gazetelerde her gün politika, spor, ekonomi hakkında yeni haberler okuyoruz.
   .
4. Hafta sonları neler yapıyorsunuz?
   .
5. Ülkemizin ekonomisi her gün daha çok gelişiyor.
   .

C. ÖZETLER

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdaki roman türleri ile açıklamalarını eşleştirelim.

OKUMA

MASUMİYET MÜZESİ

book cover — photo of people in an old car with the Istanbul skyline behind

• ORHAN PAMUK
• MASUMİYET MÜZESİ
• iletişim

Masumiyet Müzesi bir aşk romanıdır. Olay 1975'te başlar ve 2005'te biter. Kemal; Nişantaşılı, eğitimli, zengin ve yakışıklı bir adamdır. Füsun ise genç ve çok güzeldir. Kemal'in uzaktan akrabasıdır. Ama fakir bir hayat yaşar. Füsun üniversite sınavını kazanamaz ve Nişantaşı'nda bir butikte çalışır. Kemal kendisi gibi zengin, eğitimli bir kız olan Sibel'le nişanlanacaktır. Kemal, Sibel'e hediye almak için bir butiğe girer ve Füsun'la karşılaşır. Aralarında bir aşk başlar. Kemal, Füsun'u sever ama Sibel'le nişanlanır. Füsun bunu duyar ve kaybolur. Kemal buna dayanamaz ve Sibel'den ayrılır. Nişan bozulur. Kemal, Füsun'u arar ve bulur. Ama Füsun evlenmiştir. Füsun, kocasını sevmez ama ondan ayrılıp Kemal'le de evlenmez. Kemal sekiz yıl boyunca Füsunların evine gider gelir. Onların sürekli misafiri olur. Onlar da Kemal'e alışır. Bu sırada Kemal, Füsun'a ait eşyalar toplar. Daha sonra evlenirler, Füsun'la beraber gezmeye giderler. Arabayı Füsun kullanır ve kaza yapar. Füsun ölür, Kemal ise yaralı kurtulur. Kazadan sonra Kemal, Füsun için bir müze kurmaya başlar. Müzenin adı "Masumiyet Müzesi"dir.

2Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayalım.

1. Füsun nasıl biridir?
2. Kemal kiminle nişanlanır?
3. Füsun ve Kemal nerede karşılaşır?
4. Füsun neden ölür?
5. Kazadan sonra Kemal ne yapar?

DİL BİLGİSİ

3Aşağıdaki boşlukları "-DIr", "(I) yordur", "- mIştIr", "-AcAktIr" ekleri ile dolduralım.

1. Bu mevsimde Antalya oldukça sıcak .
2. Geçen sene üniversiteden mezun oldu. Bu yıl işe başla .
3. Ders saat 08.30'da başlıyor. Bu saatte evden çık .
4. Yarın sabah erkenden sınavları var. Şimdi uyu .
5. Sania'nın Türkçesi çok güzel. O Türkiye'ye gelmeden önce kursa git .
6. Evin ışıkları yanıyor. Onlar evde .
7. İstanbul Türkiye'nin en kalabalık şehri .
8. Çocuklar eve geç geldi. Anneleri bu saatte sofrayı hazırla .
9. Günlerdir onu düşünüyorsun, eminim o da seni düşün .
10. Bu kadar üzülme. Birkaç gün sonra senden özür dile .
11. Dün Karaköy'de çok lezzetli bir tatlı yedim. Eminim sen bugüne kadar öyle bir tatlı ye .
12. Eminim o da yarınki etkinliği çok beğen .
13. Gelecek yıl yeni kitabımız satışa çık .
14. Geçen haftaki deprem çok şiddetliydi. Eminim herkes çok kork .
15. Çocukken onun sesi çok güzeldi, şimdi de eminim öyle .
16. Saat 23.30, kardeşim bu saatte uyu .
17. Ankara bu mevsimde çok soğuk .
18. Tabağındakilere hiç dokunmadı. Eve gelmeden önce dışarıda ye .
19. Beni anlamıyor, Türkçe bil .
20. Dolapta kötü bir koku var. Ev arkadaşım yine dolapta yemek unut .

4Eşleştirelim.