ÜNİTE 4 — EVVEL ZAMAN İÇİNDE

A. KİM NE YAPMIŞ?

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Sınıfınızdaki arkadaşlarınız hakkında ne biliyorsunuz?

• Nerelerde yaşamışlar?
• Neden Türkçe öğreniyorlar?
• Geçen sene hayatları nasılmış?

OKUMA

YENİ ÖĞRENCİ

two young women talking, one holding a cup

Dilya: Sınıfa yeni bir öğrenci gelmiş, duydun mu?
Alexa: Hayır duymadım, sana kim söyledi?
Dilya: Bana Jenny söyledi.
Alexa: O kimden duymuş?
Dilya: Ona da Aleena söylemiş.
Alexa: Nasıl biriymiş?
Dilya: Çok güzel bir kızmış, 22 yaşındaymış. Tunus'tan gelmiş.
Alexa: Türkiye'de mi okuyacak?
Dilya: Üniversiteyi bitirmiş, Türkiye'de yüksek lisans yapmak istiyormuş.
Alexa: Hangi bölümden mezunmuş?
Dilya: Tıp bitirmiş. İstanbul Üniversitesinde yüksek lisans yapmak istiyormuş.
Alexa: Dersten sonra onu yemeğe çağıralım mı?
Dilya: Bence iyi fikir. Nereye gidelim?
Alexa: Sultanahmet'e köfte yemeye gidelim.
Dilya: Tamam, anlaştık.

2Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayalım.

1. Sınıftaki yeni öğrenci kimmiş?
2. Yeni öğrenci Türkiye'ye niçin gelmiş?
3. Yeni öğrenci nereden mezun olmuş?

DİL BİLGİSİ

3Aşağıdaki boşlukları belirsiz geçmiş zaman eki ile dolduralım.

1. Arkadaşların doğum günün için sürpriz hazırla .
2. Ceren'in düğünü çok güzel . Seçil çok beğenmiş.
3. Küpemin teki çantamda .
4. Gökhan kaza geçir ve bacağını kır .
5. Jenny dün ilk kez baklava ye ve çok beğen .
6. Neden hiç kimse seni aramadı? Arkadaşların doğum gününü hatırla ?
7. Leyla'nın annesi bizim için kek yap?
8. Bu yıl 80'li yılların kıyafetleri moda .
9. Hülya Avşar şarkıcı olmadan önce oyuncu .
10. Dün Arda'nın doğum günü?
11. Seda dün televizyonda bir film izle ama hiç beğen .
12. O oyuncu olmadan önce sunucu .
13. Gençlik yıllarında bütün ülkeleri gez .
14. Erdal, dün sinemaya git ama filmi beğen .
15. Geçen gün en yakın arkadaşıyla kavga et .
16. Engin çok hasta .
17. Melek'in annesi 55 yaşında? Bence daha genç görünüyor.
18. Aslıhan geçen hafta yurtdışında, Türkiye'ye yeni gelmiş.
19. Cengiz'in babası 3 yıldır emekli?
20. Serdar iki hafta önce üşüt, şimdi çok hasta .

4Aşağıdaki boşlukları geçmiş zaman ekleriyle (-DI, -mIş) dolduralım.

1. Eyvah! Cüzdanımı yanıma al .
2. Babam söyledi, ben çocukken çok yaramaz .
3. Ali geçen hafta hasta , bu yüzden derse gel .
4. Biz dün Bahar ile sinemaya git ve filmi çok beğen .
5. Aylin ile konuştum. O dün anahtarını yanına al ve kapıda kal .
6. Dün Ceyda'nın doğum günü ama ben onun doğum gününü unut .
7. Ben geçen akşam televizyon karşısında uyu .
8. Annemle birlikte kardeşimin doğum günü için çok güzel bir pasta yap .
9. Selim ve ablası dün Sultanahmet'i gez , Selim'in ablası Sultanahmet'i çok beğen .
10. Annem biraz önce beni ara , "Eve ne zaman geliyorsun?" diye sor .
11. Gazetede oku , dün başbakan ABD'ye git .
12. Çok şaşırdım. Burcu dün işe git ?
13. Dün yolda Ahmet'i gör , çok değiş .
14. TV'de hava durumunu dinledim. Bugün Ankara çok sıcak .
15. Dün İstanbul çok sıcak . Çok terledim.
16. Babam aradı. Onlar hâlâ yolda , yazlığa git .
17. Geçen hafta biz tatile çık ama İzmir'e git .
18. Annem anlattı. Eskiden onların evi İstanbul'da .
19. Ben buraya yeni taşındım. Eskiden evim Ankara'da .
20. Dün derse gelmedim. Öğretmen 5 sayfa ödev ver .

B. MASALLAR VE EFSANELER

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdaki kelimeleri uygun boşluklara yerleştirelim.

kıpkırmızı · mosmor · sapsarı · tertemiz · incecik · küçücük · masmavi · sıcacık · yumuşacık

1. domates
2. patlıcan
3. limon
4. deniz
5. kedi
6. çay
7. simit
8. gömlekler
9. bel

OKUMA

YALANCI ÇOBAN

drawing of a little shepherd boy standing among sheep in the hills

Bir zamanlar bir köyde küçük bir çoban varmış. Küçük çobanın kuzuları varmış. Çoban her gün dağa çıkıyormuş. Koyunlara, kuzulara bakıyormuş. Bu küçük çoban çok yaramazmış. Bir gün dağda canı çok sıkılmış. Aklına bir fikir gelmiş. "Köydeki insanlara bir şaka yapayım. Eğleneyim." diye düşünmüş. Köye doğru koşmuş. Köylülere "İmdat, kurtlar koyunlarımı yiyor. Yardım edin!" diye bağırmış. Köylüler çobana yardım etmek istemiş. Dağa doğru koşmuşlar. Dağa gelmişler. Ama orada hiç kurt yokmuş. Sadece koyunları görmüşler. Küçük çoban çok gülmüş. "Sizinle eğlendim. Size şaka yaptım." demiş. Köylüler çobana çok sinirlenmiş.

Aradan biraz vakit geçmiş. Çoban koyunlara bakıyormuş. Çobanın yine canı sıkılmış ve köylülere aynı şakayı yapmak istemiş. Köye doğru koşmuş. Köylülere "İmdat, kurtlar koyunlarımı yiyor. Yardım edin!" diye bağırmış. Köylüler çobana yine inanmışlar. Dağa doğru koşmuşlar. Dağa gelmişler. Ama orada yine hiç kurt yokmuş. Küçük çoban kahkahalar atmış. Köylüler çok kızmış ve köye geri dönmüş.

Günlerden bir gün küçük çoban koyunlarına bakıyormuş. Birden bir kurt sürüsü ortaya çıkmış. Kurtlar koyunlara saldırmış. Küçük çoban koşmuş, köye gelmiş. Köylülerden yardım istemiş. Ağlamış, köylülere yalvarmış. Köylüler bu defa çobana inanmamış ve çobana yardım etmemiş. Kurtlar çobanın koyunlarını yemiş.

Küçük çoban çok üzülmüş. Bütün köylülerden özür dilemiş. "Bir daha asla yalan söylemeyeceğim." diye söz vermiş. O günden sonra dürüst bir kişi olmuş.

2Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayalım.

1. Çoban nasıl biriymiş?
2. Çoban köylüleri nasıl kandırmış?
3. Köylüler neden çobana inanmamış?
4. Çoban neden dürüst bir kişi olmuş?

DİL BİLGİSİ

3Aşağıdaki boşlukları uygun pekiştirme sıfatlarıyla dolduralım.

beyaz · temiz · mor · beyaz · mavi · sarı · siyah · yeni · kırmızı · uzun

1. Her genç kızın hayali bir gelinliktir.
2. Masaya bir örtü örtmüş, tabakları yerleştirmiş.
3. Eskiden saçları vardı. Şimdi kısacık.
4. Kadının saçları üzüntüden bir gecede olmuş.
5. Merdivenden düştükten sonra her yeri oldu.
6. İstanbul Boğazı'nın suları herkesi kendine hayran bırakıyor.
7. Baştan aşağıya giyinmiş.
8. Dün bir telefon aldım! Oyuncak gibi ama çok güzel.
9. Adam utancından oldu.
10. Aysel'i gördün mü, yüzü olmuş, galiba çok hasta.

4Aşağıdaki boşlukları uygun eklerle tamamlayalım.

1. Sınava günler çalıştı ama kötü not aldı.
2. Bu ev çok küçük, ben daha büyük bir ev almak isti yorum. ^sic
3. Sokakta sahipsiz bir kedi buldum. Hemen eve aldım.
4. Haftalar hasta annesinin başucunda bekledi.
5. Ahmet, Metin'e sert bakıyor, sanırım ona çok kızdı.
6. Dışarıda çok üşüdük. Burası ne güzel, sıcak .
7. Şu siyah saçlı, uzun boylu kız benim ablam.
8. Ayşe lütfen yemekten önce ellerini yıka.
9. Yıllar üniversiteden mezun olmak için çalıştı.
10. Dar yollardan geçtik ve eve vardık.
11. Evin küçük bir bahçesi var.
12. Sınav zor değildi. Bütün soruları kolay cevapladım.
13. Geçen yaz tatilinde aile Antalya'ya gittik.
14. Sizi anlamıyorum. Lütfen yolu yavaş tarif ediniz.
15. Bebeğin küçük elleri ve ayakları vardı.
16. Baba bugün beraber sinemaya gidecek miyiz?
17. Öğretmen bütün konuyu güzel özetledi.
18. Sahnedeki sunucu uzun bir konuşma yaptı. Bu sebeple insanlar sıkıldı.
19. Sınıf Ahmet'in doğum günü partisine gittik.
20. Sınav sorularını dikkatli oku sonra cevapla.

C. FIKRALAR

OKUMA

NAZLI'NIN DOĞUM GÜNÜ

a man and a woman with glasses talking at a table

Onur: Akşam Ege ve Nazlı'yı yemeğe davet ettim ama gelmek istemediler, küsmüşler.
Ceylin: Evet, bu sabah Nazlı ile karşılaştım. Ege'ye çok sinirliydi. "Onunla bir daha asla konuşmayacağım." diye yemin etti.
Onur: Ben de az önce Ege'yi aradım. Bana konuyu anlattı. "Nazlı'yı bazen hiç anlamıyorum." diye sinirlendi. Nazlı sana ne söyledi? Neden tartışmışlar?
Ceylin: Nazlı pazar günü Şile'ye kahvaltıya gitmek istemiş. Ama Ege "Arkadaşlarıma söz verdim, pazar günü halı saha maçı yapacağız." diye Nazlı'nın teklifini reddetmiş.
Onur: Hayır, Ege bana o şekilde anlatmadı. Birkaç gün önce Ege, Nazlı'ya "Pazar günü bir planımız var mı?" diye sormuş. Nazlı da Ege'ye "Hayır, bir planımız yok." diye cevap vermiş. Ege de arkadaşları ile pazar günü için bir plan yapmış.
Ceylin: Evet, "Bir planımız yok." diye cevap vermiş çünkü pazar günü Nazlı'nın doğum günüymüş ve Ege onun doğum gününü unutmuş. Nazlı bu sebeple çok üzgün. Akşamüstü beni aradı ve telefonda bir saate yakın konuştuk. Nazlı'yı "Böyle şeyler olabilir, insanlar birbirlerinin doğum günlerini unutabilir." diye teselli ettim.
Onur: Sanırım Ege'nin hâlâ onun doğum gününden haberi yok. Ona "Nazlı'nın doğum gününü unutmuşsun." diye söyleyeyim.
Ceylin: Ben Ege'ye "Pazar günü Nazlı için önemli bir gün." diye hatırlatacağım. Eminim, o da "Aaaa, ben nasıl unuttum doğum gününü." diyecek.
Onur: Nazlı da "Nasıl benim doğum günümü unutuyor?" diye kızacak ve yine konuşmayacak.
Ceylin: Merak etme. Ege'ye "Nazlı'ya bir çiçek al ve Nazlı'dan özür dile." diye ısrar edeceğim.
Onur: Tamam. Akşam yemeğine tekrar davet edelim.
Ceylin: Ben şimdi Ege'yi arıyorum.

1Aşağıdaki soruları cevaplayalım.

1. Ege ve Nazlı neden yemek davetini reddettiler?
2. Ege'nin Pazar günü için planı neymiş?
3. Nazlı neden Ege'ye küsmüş?
4. Sizce Nazlı, Ege'yi affedecek mi?

2Aşağıdaki cümleleri kim söyledi? Yazalım.

3Aşağıdaki cümleleri örnekteki gibi yeniden yazalım.

Örnek:

Anne: Tatilin nasıl geçti?
Kız: Çok eğlendim ve dinlendim.

Anne, kızına "Tatilin nasıl geçti?" diye sordu. Kız, annesine "Çok eğlendim ve dinlendim." diye cevap verdi.

1. Öğretmen: Ödevlerini yaptın mı?
   Ahmet: Dün hastaydım bu sebeple yapmadım.
   
2. Müşteri: Simitler taze mi?
   Simitçi: Evet, taze. Az önce geldi.
   
3. Ayşe: Hemen buraya gel!
   Fatma: Geliyorum.
   
4. Turist: Galata Kulesi nerede?
   Ali: Buradan düz git ve ilk sokaktan sağa dön.
   
5. Ömer: Bu akşam sinemaya gidelim mi?
   Hasan: Bu akşam çok işim var, yarın gidelim.
   

4Aşağıdaki diyaloğu doğrudan anlatım biçiminde yazalım.

ÇINAR ALTI ÇAY BAHÇESİ

Ayşe: Alo Ceren nasılsın?
Ceren: İyiyim sağ ol sen nasılsın? Ne yapıyorsun?
Ayşe: İş yerindeyim. İşten çıktıktan sonra saat 17.00'da bir kafeye gidelim mi?
Ceren: Çok iyi olur, ben de biraz sıkıldım. Nereye gidelim?
Ayşe: Beşiktaş meydanındaki bir kafeye gidelim. Daha önce oraya gittim, güzel bir yerdi.
Ceren: Hava sıcak. Bence çay bahçesine gidelim. Açık havada çay içelim.
Ayşe: Tamam. Çengelköy'deki Çınar Altı Çay Bahçesine gidelim. Oradaki bahçe hem temiz hem de sahil kenarında.
Ceren: Tamam, o zaman saat 17.00'da görüşürüz.
Ayşe: Görüşmek üzere.

5Aşağıdaki boşlukları uygun bağlaçlarla dolduralım.

1. Metin kendine çok dikkat ediyor, sağlıklı besleniyor spor yapıyor.
2. Şebnem'in boyu uzun kısa, o orta boylu bir kız.
3. Boş vakitlerinde kitap okuyor müzik dinliyor.
4. Beş yıldır ondan hiç haber almadım. bir telefon açtı, bir mektup yazdı.
5. Onu yolcu etmeye annesi babası gelecek.
6. Bu konu seni beni ilgilendirir. İkimiz de karışmayalım.
7. Yeni cep telefonlarında telefon bilgisayar özellikleri var.
8. Arkadaşım reklamcı müzisyen, çok da yetenekli.
9. bir iş yapıyor bir iş yapmamıza izin veriyor.
10. Anneme doğum günü için ayakkabı da çanta alacağım ama henüz karar vermedim.

EĞLENELİM ÖĞRENELİM

Aşağıdaki kelimeleri yandaki tablodan bulalım, işaretleyelim.

• Nasreddin Hoca
• Lokman Hekim
• Alaeddin
• Fıkra
• Masal
• Efsane
• Gelin Kayası
• Hikâye
• Temel
• Keloğlan

N İ U K E L O Ğ L A N Y Ş
A A Ü T T E K M L M L H F
S J Ö V C F I K R A Ç İ G
R P H N R S F G Ğ S B K Ğ
E Ğ I O D A Ü E Z A S A A
D E İ E Ü N İ A T L Z Y L
D U İ E C E Ö Ö C V Ç E A
İ G E L İ N K A Y A S I E
N J Ö V C Ç Z S T S U İ D
H I Ğ G F Z S B E Z Ç C D
O O D R K M Z Ü M Ü O V İ
C L O K M A N H E K İ M N
A M L Ü O R R N L P V Ö J