ÜNİTE 5 — HAYALLERİMİZ

unit opener photo — Galata Bridge lit up at dusk, Yeni Cami across the water

ÜNİTE 5

BECERİLER

• Hayalleri, deneyimleri anlatma
• Kişisel görüşleri belirtme

DİL BİLGİSİ

• Dilek kipi
• Dilek kipinin hikâyesi
• Zarf-fiiller (-IncA, -(I/A)r -mAz)

KELİMELER

• Hayaller
• Pişmanlıklar
• Şikâyetler

HAYALLERİMİZ

four photos — a hand holding clouds shaped like a house, a dollar sign, a family and a car; a young woman and man looking up thoughtfully; a man holding his head in regret; colourful wish ribbons tied to a tree

A. İNSAN HAYALLERİ İLE YAŞAR

gitsem, yağmasa, aramasam mı, yapsak mı

-Keşke tatile gitsem.
-Keşke hiç yağmur yağmasa.
-Bugün Ali'yi aramasam mı?
-Bugün piknik yapsak mı?

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdaki fotoğrafları inceleyelim. Bu kişiler ne yapmak istiyor? Konuşalım. Siz şu anda nerede olmak ve ne yapmak istiyorsunuz?

1. a hand holding clouds shaped like a house, a dollar sign, a family and a car
2. a businessman with cardboard rocket wings drawn on the wall behind him
3. a man relaxing on a giant alarm clock in a shower of banknotes
4. a hand holding a toy aeroplane against a sunset sky
5. a boy with a telescope standing on a flying book among the clouds
6. a small child whose shadow on the wall is a karate fighter doing a high kick

OKUMA

2Aşağıdaki sosyal medya paylaşımlarını inceleyelim. Hangilerine katılıyorsunuz? İşaretleyelim.

DİLEKLER

eighteen social media posts, each with comment, share, like and statistics icons

1. #Keşke arkadaşım buluşmalara geç kalmasa. Kendisi bir saat önce "Şimdi evden çıkıyorum." dedi ama hâlâ bekliyorum. Çok sinirliyim.
2. #Keşke bazı insanlar kitaplarımı ödünç aldıktan sonra zamanında geri verse. Arkadaşlar hediye etmiyorum, ödünç veriyorum.
3. Bence iyi bir doktor olacağım. Bunun hayalini kurmak bile heyecan verici. #Keşke
4. #Keşke dünyada açlık olmasa...
5. #Keşke insanlar engellilerin park yerine arabalarını bırakmasalar. Birazcık empati istiyorum.
6. #Keşke çocukluğumuza dönebilsek...
7. #Keşke eşim film izlerken uyumasa, söz vermesine rağmen bu akşam da filmi bitiremedik.
8. #Keşke öğrenciler derste telefonla oynamasalar, sonra "Hocam ben bir şey anlamadım." demeseler.
9. #Keşke annem dağınıklığımdan sürekli şikâyet etmese.
10. #Keşke bazı firmalar bana reklam mesajları göndermeyi bıraksa. Çok sinir bozucu.
11. Kendimi 20 yıl sonra nasıl mı görüyorum? Para sorunum yok ve bolca seyahat ediyorum. #Keşke
12. #Keşke internetten dizi indirip uzun bir uçak yolculuğu yapabilsem. Evde oturmaktan çok sıkıldım.
13. #Keşke akademik makaleler öğrenciler için ücretsiz olsa. Araştırma yaparken makalenin tamamını okuyamamak çok üzücü.
14. #Keşke kelimesi hayatımızda hiç olmasa.
15. #Keşke yemek kursuna kayıt olsam da yeni tarifler öğrensem.
16. #Keşke şimdi yazlıkta olsak, sahilde güneşlensek.
17. #Keşke borçlarımı hemen ödesem ve yeni bir bilgisayar alsam.
18. Bugün oğlumla sohbet ettik. Bana "Keşke pilot olsam, dünyayı gezsem." dedi. #Keşke oğlum

3Metinde aşağıdaki konulardan hangileri hakkında istekler ya da şikâyetler vardır? İşaretleyelim.

4Sizce metindeki cümleleri kim söylemiştir? Her cümle için tahminlerimizi yazalım.

Örnek:
1. cümleyi bir üniversite öğrencisi söylemiştir.

YA SİZ?

Hayatınızda en çok neler için "Keşke" diyorsunuz? Üç tane yazalım.

DİL BİLGİSİ

Dilek Kipi (Wish Clause)

Bu kip, bir işin olması ya da yapılması dileğini aktarır. Yaygın olarak "keşke" kelimesi ile beraber kullanılır. Bu formun soru şekli kişinin istediği veya istemediği bir şey hakkında karşısındakinin fikrini almak için kullanılır.
Subjunctive mood transfers the wish for an act to be realized / completed. Very commonly, it is used together with the word "keşke". Depending on the realization of the wish, then the subjunctive mood sentences in conjunction with other sentences establish a conditional mood. The question form of the mood is used to get an idea about the thing what the person wants or not.

Fiil + sA + kişi eki

Örnek:
Keşke şimdi evde yatıp dinlensem.
Yarın hava güzel olsa da pikniğe gitsek.
Kendimi çok hâlsiz hissediyorum. Yarın işe gitmesem mi?

5Aşağıdaki cümleleri örneklerdeki gibi tamamlayalım.

1. Keşke iş yerim evime yakın ol .
2. Keşke patronumdan izin al da bir hafta tatil yap .
3. Keşke hep ye ama şişmanla .
4. Keşke çok zengin ol ve dünya turuna çık .
5. Bu akşam annemleri ziyaret et?
6. Bu etek çok güzel ama biraz pahalı. Sence al, al?
7. Keşke hiç büyü hep çocuk kal .
8. Çok kararsızım. Acaba o iş teklifini kabul et?
9. Şimdi tatilde ol ve geç saatlere kadar uyu .
10. Keşke hayat daha kolay ol .

6Aşağıdaki cümlelerdeki kişiler bazı konularda fikir almak istemektedirler. Cümleleri tamamlayalım.

Örnek:
Yeni bir dil öğrenmek istiyorum ama karar veremiyorum. Sence Arapça mı yoksa Çince mi öğrensem? Hangisi iş hayatında bana daha çok katkı sağlar?

1. Spor yaparak zayıflamak istiyorum ama karar veremiyorum. (yüzme / spor salonuna gitme)
   Sence ?
2. Yarın akşam arkadaşlarım bana yemeğe gelecekler ama karar veremiyorum. (yöresel bir yemek / dünya mutfağı)
   Sence ?
3. Öğrenciler derste sunum yapacaklar ama konuya karar veremiyorlar. (kendi ülkelerinden bir şehir / Türkiye'den bir şehir)
   Sence ?
4. Türkçe kelimeleri daha iyi akılda tutmak için ne yapmam lazım? (kelime defteri hazırlamak / Türkçe film izlemek)
   Sence ?
5. Öğrencimin ailesi ilk kez Türkiye'ye geliyor. (eve davet etmek / lokantaya davet etmek)
   Sence ?
6. Biraz para biriktirdim ama ne yapsam karar veremiyorum. (ev almak / araba almak)
   Sence ?
7. Hafta sonu sinemaya gideceğiz ama filme karar veremiyoruz. (Kızıl Şampiyon / Dinozorlar)
   Sence ?
8. Sınavlardan sonra ülkeme döneceğim ama kararsızım çünkü çok fazla eşyam var. (uçakla / otobüsle)
   Sence ?
9. Çok trafik var. Okula geç kalmak istemiyorum. (otobüse / metroya)
   Sence ?
10. Bu şehirden taşınmayı düşünüyoruz ama emin değiliz. (taşınmak / taşınmamak)
    Sence ?

7Aşağıdaki boşlukları dilek kipi ile dolduralım.

an elderly man fishing, standing in a river

Keşke kısa zamanda emekli ol1. Eşimle bir sahil kasabasına yerleş2. Küçük bir tekne al3. Her gün balığa çık4. Emekliliğin tadını çıkar5.

a smiling boy lying on the floor surrounded by toy cars

Keşke hemen büyü6. Ehliyet al7 ve araba kullanabil8. Babam bana son model bir araba al9. Arkadaşlarımı alıp arabayla sokaklara çık10 ve dolaş11.

a laughing man in a suit with banknotes flying around him

Keşke çok param olsa da dünyayı gez12. Ailemi de alıp tekneyle dünya turuna çık13. Onlarla beraber farklı farklı ülkelere git14. Yeni insanlarla tanış15.

a smiling bride in a white veil

Keşke nişanlımla bir an önce evlen 16. Çok güzel bir düğünüm ol17. Düğünümde bembeyaz bir gelinlik giy18. Eşimle ömür boyu mutlu yaşa19. Çok güzel ve sağlıklı çocuklarımız ol20.

travel items on a map — hat, camera, binoculars, compass, phone

Bir miktar para biriktirdim ama nasıl bir tatil yap21 acaba? Yurt dışına mı git22? Tatile yalnız mı çık23? Ya da arkadaşlarımla birlikte tura mı katıl24? Kamp tatili mi yoksa otel tatili mi planla25?

a father on the phone at a laptop holding his baby daughter

Bakıcımız istifa etti çünkü o da şu anda hamile. Acaba biz şimdi ne yap26? Annemi çağır27? Ya da yeni bir bakıcı bul28? Yoksa kızımızı kreşe mi gönder29? İşten bir süre izin alıp kızımızla kendim mi ilgilen30?

8Aşağıdaki konularla ilgili "Keşke" kullanarak cümleler yazalım.

1. Daha iyi bir bilgisayar sahibi olmak
   Keşke daha iyi bir bilgisayarım olsa. O zaman ödevlerimi daha rahat ve hızlı bir şekilde yapabilirim.
2. Kendinizle ilgili istekler ve şikâyetler / (Daha zayıf/ şişman olmak, güzel / yakışıklı olmak vb.)
   .
3. Eviniz / yurdunuz ile ilgili istekler ve şikâyetler
   .
4. Eğitim/ Türkçe kursu/ Türkçe öğretmeniniz ile ilgili istekler ve şikâyetler
   .
5. Mesleğiniz ile ilgili istekler ve şikâyetler
   .
6. Sosyal hayatınız ile ilgili istekler ve şikâyetler
   .
7. Aile hayatınız ile ilgili istekler ve şikâyetler
   .
8. Arkadaşlarınızla ilgili istekler ve şikâyetler
   .

DİNLEME

KEŞKE

9Diyalogları dinleyelim. Aşağıdaki dilekler hangi diyaloglarda geçiyor? Diyalog numaralarını yazalım.

13 QR code

1. Alışveriş yapmak istiyorlar. ( )
2. Arkadaşının maça gelmesini istiyor. ( )
3. Eve bulaşık makinesi almak istiyor. ( )
4. Yemeğe çıkmak istiyor ama çok işi var. ( )
5. Evde dinlenip uyumak istiyor. ( )

a woman and a man washing dishes together at a kitchen sink

10Metni dinleyelim, boşlukları dolduralım.

1. Keşke bir bulaşık makinemiz .
2. Keşke o gün hemen .
3. Keşke ama çok işim var.
4. Maaşlarımızı da güzel bir .
5. Orada göl kenarında çok rahatlarsın.
6. Keşke sen de bizimle maça .

YAZMA

11Hayatınızdan memnun musunuz? Ne tür hayalleriniz var? Aşağıdaki konulardan bahsederek bir kompozisyon yazalım.

• Aile (Evlilik, çocuk sahibi olmak, şehirde ev, köyde ev, kalabalık aile, küçük aile)
• İş hayatı (Meslek, maaş, çalışma yeri, çalışma ortamı)
• Eğitim hayatı (Bölüm, okul ortamı, arkadaşlar, ev / yurt)
• Yaşam tarzı (Seyahat etme sıklığı, zamanı değerlendirme şekli, arkadaş çevresi)

KONUŞMA

12Dört kişilik bir aile tatile çıkmak istiyor ama tatil yeri ile ilgili karar veremiyorlar. Her biri farklı bir yere gitmek ve farklı etkinlikler yapmak istiyor. Sınıfta dörder kişilik gruplar oluşturalım ve aşağıdaki rolleri paylaşalım. Diğer aile bireylerini ikna etmeye çalışalım. Tatil isteklerimizi konuşalım. Hangi tatili istiyorsunuz? Neden bu tatili istiyorsunuz?

Roller: baba, anne, 18 yaşındaki erkek çocuk, 7 yaşındaki kız çocuk

Tatil seçenekleri:
Kampa gitmek
Deniz kenarında tatil yapmak
Kar tatili yapmak
Karavanda kalmak
Disneyland'e gitmek
Tarihi bir yeri gezmek
Safariye gitmek

Örnek: Babacığım, keşke deniz kenarında tatil yapsak çünkü böylece her gün denize girebiliriz.

Bir konu hakkındaki fikirlerimizi söylerken şu ifadeleri kullanabiliriz:

Bana göre .
Bence .
Açıkçası .
Sana/ Size katılmıyorum.
Peki, şöyle bir şey yapsak Nasıl olur?

five photos — people sharing a table of food, a festival street with bunting and stalls, a couple sitting by a mountain lake, a Disneyland castle with a crowd and balloons, the Library of Celsus ruins at Ephesus

B. SON PİŞMANLIK FAYDA ETMEZ

gelseydim, geç kalmasaydın, katılsa mıydık, kabul etmese miydim

-Keşke dün seninle okula gelseydim.
-Keşke bugün işe geç kalmasaydın. Patron çok kızdı.
-Biz de dünkü toplantıya katılsa mıydık?
-Çok erken karar verdim. Onun teklifini kabul etmese miydim?

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Sizce aşağıdaki cümlelerdeki fikirler doğru mu? Hangilerine katılıyorsunuz? Söyleyelim.

• Hayatımızdaki herkes bir sebeple hayatımızdadır.
• Gereksiz pişmanlıklarla kendimizi üzmek anlamsızdır.
• Hayatımızdaki her şey doğru zamanda başlar.
• Hayatımızdaki her şey bir sebeple biter, geriye değil ileri bakmalıyız.

OKUMA

PİŞMANLIKLARINIZDAN KURTULUN

a young man with glasses holding his head in regret

Hepimiz çok stresliyiz. Bu yüzden hiçbirimiz mutlu değiliz. Bu hafta, olaylara farklı bir açıdan bakalım ve geçmişimiz hakkında düşünelim. Yani bu haftayı vicdan muhasebesi yapmaya ayıralım. Bu hafta stresten kurtulmak için Hint felsefesinin dört altın kuralını deneyelim.

İşte o dört altın kural:

1. Kural: "Hayatımızdaki kişiler, doğru kişilerdir." Bunun anlamı şudur: Hayatımızdaki hiç kimse ile tesadüfen karşılaşmıyoruz. Etrafımızdaki herkesin hayatımızda bulunma nedeni vardır; ya bizi bir yere götürürler ya da bize bir şey öğretirler.

Etrafımızdaki kişileri düşünelim... Neden hayatımızdalar?

Hepimiz hayatımızda, mutlaka bazı insanları tanıyıp pişman olmuşuzdur. Onlar bizi üzer, öfkelendirir, yine de bazen onları özleriz...

Her şeye rağmen şükretmeliyiz. Niye mi? Çünkü hayatta birçok şeyi onlar sayesinde öğreniriz. Bazen de sayelerinde hedeflerimizi ve planlarımızı değiştiririz... Hani bir söz vardır: Kötü komşu, insanı mal sahibi yapar.

2. Kural: "Gereksiz pişmanlıklarla kendimizi üzmemeliyiz." Geçmişte pek çok şey yaşadık ama bu anlar artık bitti. Bundan sonra onu değiştirmemize imkân yok. "Keşke daha çok çalışsaydım.", "Keşke oraya gitmeseydim." gibi cümleler anlamsızdır. Çünkü o artık bitti ve biz geçmişi geri getiremeyiz. Gereksiz yere pişmanlıklarla, "keşke"lerle ve "acaba"larla kendimizi üzmemeliyiz. Geçmişteki kötü olayların içimizi kemirmesine izin vermemeliyiz. Yani dünümüz için bugünümüzü feda etmemeliyiz.

3. Kural: "Her şey doğru zamanda başlar." Her şey doğru anda başlar, ne erken ne de geç. Hayatınızda yeni bir şeyler olmasına hazır mısınız? O zaman, yenilikler de başlamaya hazırdır. Anahtar kelimelerimiz: Sabır, doğru zaman ve inanmak...

4. Kural: "Bir şey bittiyse bitmiştir." Bu kadar basittir. Hayatımızda bir şeyin sona ermesi, bizim yeni bir şeye başlamamızı sağlar. Bu yüzden serbest bırakmak, gitmesine izin vermek ve geleceğe doğru bakmak daha iyidir. Bu tam da bizdeki "Allah bir kapıyı kapatır, ötekini açar." durumudur.

Bazı durumları kabul etmek öyle kolay olmayabilir; ama yine de insan buna odaklanmalı, sürekli geçmişi düşünerek kendini üzmemelidir. Zor olsa da yapmalı bunu!

Her neyse, şimdi geçmişe "Hoşça kal!" yarınlara "Merhaba!" deme zamanı!

2Aşağıdaki cümleler doğru ise "D" yanlış ise "Y" yazalım.

1. Yazara göre insanlar stresten dolayı çok mutsuz. ( )
2. Yazara göre hayatımızdaki gereksiz kişileri hayatımızdan çıkarmalıyız. ( )
3. Yazara göre hayatımızda "keşke" sözünü kullanmamalıyız. ( )
4. Hayatımızdaki bitişler yeni şeylerin başlamasını sağlar. ( )
5. İnsanlar geçmişteki kötü olayları unutmamalıdır. ( )

3Metinde geçen aşağıdaki kelime ve kelime gruplarını yakın anlamlıları ile eşleştirelim.

YA SİZ?

Sizce Hint felsefesinin hangi kuralını hayatınızda uygulamanız gerek? Neden?

DİL BİLGİSİ

Dilek Kipinin Hikâyesi (The Past form of Subjunctive Mood)

Dilek kipinin hikâyesi, geçmişte kalan ve artık gerçekleşmesi mümkün olmayan bir durumdan duyulan pişmanlığı anlatır.
"Dilek Kipinin Hikayesi" usually describes the regret for something that has already happened in the past and cannot be reversed now. When used in the third conditional form, "I wish" phrase in English can be the closest equivalent of "Dilek Kipinin Hikayesi" in the sense that they both refer to actions that have been done or not done in the past but now wished to be reversed or done in the opposite way. (e. g. Keşke ona "yalancı" demeseydim. I wish I hadn't called her a liar. (I did it and it was not good)).

Örnek:
Keşke sınava daha çok çalışsaydım. Çok kötü bir puan aldım. (Çok çalışmadım ve pişmanım.)
Keşke o kadar çok yemek yemeseydim. Şimdi hastayım. (Fazla yemek yedim ve pişmanım.)
Keşke onu hiç tanımasaydım. (Onu tanıdım ve pişmanım.)
Keşke daha çok param olsaydı. (Çok param olmasını istiyorum ama çok param yok. Bu durumu değiştiremiyorum.)
Keşke yarın tatil olsaydı. (Yarın tatil olmasını istiyorum ama tatil değil.)
Keşke yağmur yağmasaydı da pikniğe gitseydik. (Yağmur yağdı ve bu durumdan rahatsızım.)

Dilek kipinin hikâyesindeki soru cümleleri, konuşanın yaptığı veya yapmadığı bir şeyin iyi olup olmadığını öğrenmek için karşısındakinin görüşünü almak amacıyla kullanılır.
Questions implementing "Dilek Kipinin Hikayesi" are used for asking for the opinion of someone about something that the speaker has done or not done in the past. (e. g. Sence onu aramasa mıydım? Do you think I shouldn't have called her?)

Örnek:
Bugün Demet'in doğum günü. Onu arasa mıydım? (Onu henüz aramadım. Sence iyi mi, kötü mü yaptım?)
Sence saçlarımı kestirmese miydim? (Saçlarımı kestirdim. Sence iyi mi, kötü mü yaptım?)
Dün çok hastaydım. Hastaneye gitse miydim? (Hastaneye gitmedim. Sence iyi mi, kötü mü yaptım?)

4Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım.

1. Biz keşke daha iyi Türkçe konuş .
2. Dünkü tiyatro oyunu çok güzeldi. Keşke sen de gel .
3. Keşke onunla hiç tanış .
4. Keşke erken evlen de üniversite oku .
5. O eteği çok beğendim ama almadım. Sence al ?
6. Filmi hiç beğenmedim. Hiç git?
7. Keşke bayramda ailemi görmeye git .
8. Buraya kadar gelmişken keşke beni de ziyaret et .
9. Banu'yu çok üzdün. Keşke ona böyle davran .
10. Acaba dün ona uğra?

5Aşağıdaki boşlukları uygun fiilerle ve eklerle (-sA /-sAydI) dolduralım. ^sic

1. Trafik çok sıkışık. Keşke .
2. Yağmur yüzünden gezi iptal oldu. Keşke .
3. Hiç param kalmadı. Keşke ?
4. Çok kararsızım. Keşke iş teklifini ?
5. Bu arabayı çok düşük bir fiyata aldım ama her zaman bozuluyor. Keşke .
6. İşe gitmek için her gün iki saatim trafikte geçiyor. Keşke .
7. Yabancı bir dil bilmiyorum bu sebeple yüksek maaşlı bir iş bulamıyorum. Keşke .
8. Yarın çok önemli bir sınavım var ama hiç hazır değilim. Keşke .
9. Çok iyi bir fikrim var ama iş kurmak için param yok. Keşke .
10. Telefonumu bir hafta önce aldım ama şimdi indirime girmiş. Keşke ?

6Doğru seçeneği işaretleyelim.

1. Uçağı kaçırdık! Keşke evden daha erken .
   a) çıksak b) çıksaydık
2. Bak, kar yağıyor. Keşke yarın okul tatil da dışarı çıkıp karda .
   a) olsa / oynasak b) olsaydı / oynasaydık
3. Bu pantolonu yeni aldım ama bana pek yakışmadı. Sence yarın mağazaya gidip ?
   a) değiştirse miydim b) değiştirsem mi
4. Dün akşam çok eğlendik. Keşke sen de .
   a) gelseydin b) gelsen
5. Keşke üniversite . Lise mezunuyum bu yüzden iş bulmak çok zor.
   a) okusam b) okusaydım
6. Evde yiyecek hiçbir şey yokmuş. Keşke dışarıda .
   a) yesem b) yeseydim
7. Keşke önümüzdeki yaz tatilinde Bodrum'a . Orayı çok merak ediyorum.
   a) gitsek b) gitseydik
8. A: Canım çok sıkılıyor. Ne ?
   B: Haydi güzel bir film bulup izleyelim.
   a) yapsaydık b) yapsak
9. Ahmet artık sizinle görüşmek istemiyor. Keşke onunla kavga .
   a) etmeseydiniz b) etmeseniz
10. Selin ve Murat evlendikten bir ay sonra ayrılmışlar. Keşke evlenmeye bu kadar hızlı karar .
    a) vermeseler b) vermeselerdi

DİNLEME

7Metni dinleyelim. Bu cümleleri kim söylüyor? Yazalım.

14 QR code

KEŞKELER

a strip of ten faces of different people grimacing or looking regretful

1. Keşke yeni bir dil öğrenmekten korkmasaydım. ()
2. Keşke aileme daha çok vakit ayırsaydım. ()
3. Keşke internetten bakarak araba almasaydım. ()
4. Keşke o trafik kazasını yapmasaydım. ()
5. Keşke derslerime daha çok çalışsaydım. ()
6. Keşke arkadaşımla konuşsaydım ve o otele gitmeseydim. ()

YAZMA

8Hayatınızda herhangi bir şeyden dolayı hiç pişman oldunuz mu? Aşağıdaki kişi ve durumları düşünelim. Metni okuyalım ve tamamlayalım.

• Kim ile ilgili?
  • -bir arkadaş
  • -iş arkadaşı
  • -yabancı bir insan
  • -öğretmen
• Olay neydi?
  • -bir şey satın alma
  • -eğitim
  • -aile veya arkadaşlık ilişkileri
  • -iş
• Ne yaptınız veya ne yapmadınız?
• Neden pişman oldunuz?
• Ne yapmanız lazımdı?

Pişmanlık aslında insan hayatında hep vardır. Gün içinde küçük pişmanlıklar yaşarız. "Keşke evden daha erken çıksaydım.", "Keşke başka bir kıyafet giyseydim." gibi küçük pişmanlıklarımız olur. Hepimiz hata yaparız. Çünkü insanız.

Ama bazı pişmanlıklar vardır ki geceleri bunları düşünmekten uyuyamayız. Belki aile, belki iş, belki arkadaşlarla ilgili.

Benim de böyle bir pişmanlığım var. Geçmişe dönüp baktığımda "Keşke" diyorum.

(...)

KONUŞMA

9Bir zaman çizelgesi hazırlayalım ve hayatımızdaki önemli olayları ve kararları bu çizelgeye yazıp anlatalım.

timeline arrow with five marks

Keşke işimi değiştirmeseydim. Eski işimde daha az maaş alıyordum ama daha mutluydum.
Keşke üniversitede ders çalışıp daha erken mezun olsaydım. Okulu iki yıl uzattım. Bütün arkadaşlarım benden önce mezun oldu ve çalışmaya başladı.
Keşke işe başlamadan önce yurt dışına gidip yabancı dil öğrenseydim.
Keşke daha erken evlenseydim. Evlenmeden önce para biriktirebilmek için iki yıl bekledik. Ama çok para biriktiremedik. Beklememize gerek yoktu.

empty timeline arrow with five marks to fill in

10Arkadaşımıza sorular soralım. Bu kararlarından pişman mı? Hangilerini değiştirmek ister?

C. ŞİKÂYETLERİMİZ

inince, girer girmez

-Uçaktan inince beni ara.
-Okula girer girmez arkadaşımın yanına gittim.

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdaki sorulara bakalım ve arkadaşlarımızla birlikte bu soruları cevaplayalım.

• İnternetten alışveriş yapar mısınız?
• İnsanlar internetten en çok hangi ürünleri almayı tercih ederler?
• İnternetten alışveriş yapmanın avantajları ve dezavantajları var mı?
• İnternetten bir ürün aldınız ama yanlış, kötü ya da hatalı bir ürün geldi. Ne yaparsınız?

OKUMA

Şikâyetim Var!

İnternetten alışveriş yapmak pek çok insanın bir numaralı tercihidir. Her yıl milyonlarca insan internet üzerinden alışveriş yapmaktadır. İnternetten alışveriş yapmanın birçok avantajı olmasına rağmen bazen sorunlar da yaşayabiliyoruz. Örneğin, internetten sipariş verdiniz fakat yanlış bir ürün gönderdiler. Bu ürünle ilgili ne yapmalısınız? Bu gibi durumlarda alışveriş sitesini şikâyet edebilir, ürünü iade edip paranızı geri isteyebilirsiniz. İşte sizler için "Şikâyetim Var" adlı sitedeki birkaç şikâyet yazısını paylaşacağız. Umarım sizlere de yardımcı olur.

Alex — a frustrated man with an open cardboard box Alex

Telefonun ekranı kırık geldi. Para iadesi istiyorum.

Bundan dört ay önce "hemenalsende.com" adlı internet sitesinden çok para ödeyerek son model bir telefon satın aldım. Satın aldıktan kısa bir süre sonra ürünüm geldi. Ama bir problem vardı. Telefonumun ekranı kırıktı. Bu kırığı görür görmez o internet sitesine ulaşmaya çalıştım, defalarca şikâyet e-postası yazdım, para iadesi talep ettim ama bana geri dönüş yapmadılar. Bu site hakkında yasal işlem başlatmak istiyorum.

Nada — a woman holding her head over an open cardboard box Nada

Ucuz kahve makinesi aldım. Pişman oldum.

Uzun zamandır kendime ucuz bir kahve makinesi almak istiyordum. İnternette fiyatı çok uygun bir kahve makinesi buldum. Hiç düşünmeden aldım. Kargo görevlisi kahve makinesini teslim eder etmez büyük bir heyecan ile kutuyu açtım ve hemen kahve yapmak istedim. Makine çalışınca büyük bir gürültü duydum. Makinem yandı. Sonra anladım ki ürünle ilgili çok fazla kötü yorum varmış. Defalarca şikâyet ettim ama hepsi cevapsız kaldı...

Caner — a man on the phone reading a paper next to an open box Caner

Ne değişim ne de para iadesi yapıyorlar.

Bir spor eğitmeniyim. Sık sık internetten alışveriş yaparım. Hiçbir zaman bir problem yaşamadım. Ama son alışverişimde büyük bir sorunla karşılaştım. Spor yaparken giymek için internette çok meşhur bir siteden şort ve tişört aldım. Kargom iki gün içinde geldi. Kargo gelince kutuyu açtım ve çok şaşırdım. Çünkü tişört ve şort erkek için değil, kadın içindi. Ben bu ürünleri alırken bir hata yapmışım. Ürünleri değiştirmek istedim. Ama kabul etmediler. Para iadesi istedim, onu da kabul etmediler. Lütfen alışveriş yaparken dikkatli olun.

2Aşağıdaki cümleleri kim söylemiştir? Yazalım.

1. Bu kadar pahalı bir ürünü internetten almamalıydım. ()
2. Alışveriş yaparken bu kadar dikkatsiz olmamalıydım. ()
3. Ürünü almadan önce daha çok araştırma yapmalıydım. ()

3Aşağıdaki cümleler doğru ise "D" yanlış ise "Y" yazalım.

1. Alex internetten uygun fiyata son model bir telefon aldı. ( )
2. Nada kahve makinesini almadan önce makine hakkındaki yorumları okumadı. ( )
3. Alex ürününü değiştirmek istedi. ( )
4. Caner internet alışverişi hakkında diğer müşterileri uyardı. ( )
5. Nada sipariş verirken yanlış ürünü seçti. ( )
6. Caner önce ürünleri değiştirmek istedi. ( )

YA SİZ?

1. İnternetten alışveriş yapar mısınız?
2. İnternet alışverişleriniz ile ilgili problem yaşadınız mı? Bir tanesini anlatır mısınız?

DİL BİLGİSİ

Zarf-Fiiller (Time Gerunds)

Fiil+(y) IncA

Temel cümlenin yüklemini zaman bakımından tamamlar. Kendisinden sonra gelen fiilin hemen yapıldığını / yapılacağını gösterir.
This gerund defines the verb in terms of time. It expresses that action will be done soon.

Örnek:
Uçaktan inince beni ara.
Ödevlerim bitince yatacağım.
Geçen yıl yağmur yağmayınca şehirde su kesintileri oldu.
Kardeşim seni görmeyince çok üzüldü.
Akşam ben eve erken gitmeyince annem çok merak etmiş.

4Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım.

1. Havaya göre ince giyinmişim, dışarı çık çok üşüdüm.
2. Karşı komşumuz elektrik faturasını ödemeyi unut elektrikleri kesildi.
3. Tramvay yolundan karşıya geçerken ayağı takıl düştü ve dizini incitti.
4. Çocukluk arkadaşını gör çok sevindi.
5. Telefonundaki cevapsız çağrıları gör çok endişelendi ve hemen annesini aradı.

5-(y)Inca zarf-fiil ekini kullanalım. Aşağıdaki kelimelerle anlamlı cümleler yazalım.

1. bitmek / üniversite / dönmek / eğitim / Türkiye / ülke / ben
   .
2. çok / okul / eski / arkadaş / birden / görmek / karşı / şaşırmak
   .
3. ev / gelmek / kardeş / vaktinde / annem / meraklanmak / babam / aramak
   .
4. trafik / İstanbul / yağmur / tıkanmak / yağmak
   .
5. torun / görmek / şey / unutmak / ben / her
   .

fiil+(I/A)r fiil+mAz

Bu zarf fiil cümleye "tezlik, çabukluk" anlamı verir. Temel cümledeki fiilin hemen gerçekleştiğini / gerçekleşeceğini anlatmak için kullanılır. İki fiil arasındaki süre çok kısadır.
This gerund means "quickness", and it is used to express main action will be done immediately. In "-Ir ...mAz" statements, time interval is much shorter between two actions.

Örnek:
Memleketine varır varmaz beni mutlaka ara!
Okuldan çıkar çıkmaz kütüphaneye gideceğim.
Mektubunu alır almaz sana cevap yazıyorum.
Eve gider gitmez yatıp uyumak istiyorum.
Uçaktan iner inmez hemen aileme haber verdim.
Okula girer girmez kantindeki arkadaşlarımın yanına gittim.

6Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım.

1. O kadar yorulmuşum ki yat yat uyumuşum.
2. Dil Merkezine gitmek için tramvaydan in in yolun karşısına geçip birkaç metre yürümeniz gerekiyor.
3. Ailemi çok özledim, okul bit bit hemen memleketime gideceğim.
4. Türkçe öğren öğren kendime güzel bir iş bulacağım.
5. Emekli ol ol Antalya'dan bir ev almak istiyor.

7Aşağıdakileri eşleştirelim.

DİNLEME

HER ŞERDE BİR HAYIR VARDIR!

8Metni dinleyelim ve olayları sıralayalım.

15 QR code

a. Danışmaya gidip adımı soyadımı söyledim. ( )
b. Dinlenmek için yakınlardaki bir kafeye gittim. ( )
c. Vakit kaybetmemek için taksiden indim ve hemen başka bir taksi çağırdım. ( )
ç. Araba ani bir frenle durdu. Araba çalışmıyordu. ( )
d. Ayakkabılarımdan birinin topuğu kırıldı. ( )
e. Adana'dan uçağım kalktı ve bir saat sonra İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanına indi. ( )

a young woman sitting in the back of a taxi; a woman walking with a suitcase outside a building

9Metni tekrar dinleyelim ve cümlelerdeki boşlukları tamamlayalım.

1. Büyük bir heyecan ile uçaktan annemi aradım ve ona haber verdim.
2. Ben taksiye yaşlı bir amca da benimle beraber bindi.
3. Tam gözlerimi büyük bir gürültü duydum.
4. Biz arabadan başka araçlar da durdu ve şoföre yardım ettiler.
5. Şişli'ye hemen koşarak şirketin kapısından girdim.

YAZMA

Şikâyet E-postası Yazalım

10Daha önce hiç şikâyet e-postası yazdınız mı? Aşağıdaki şikâyet e-postasına bakarak yan taraftaki e-posta taslağını doğru bir şekilde sıralayalım.

a. ( ) E-postayı nereye / kime yazıyorsun?
b. ( ) E-postanın eklerinden bahset.
c. ( ) Uygun ifadelerle e-postayı sonlandır. (Saygılarımla / Sevgilerimle)
ç. ( ) Kısa ve net bir şekilde isteğini açıkla.
d. ( ) Durumu anlat.

Sayın Murat Aydın, (1)

Ben sizin sitenizin yıllardır müşterisiyim. Bu siteden bir ayakkabı aldım ama ayakkabının numarası yanlış geldi. Bu sebeple ürünü geri gönderdim ve para iadesi talep ettim. (2) Para iadesi talebimi reddettiler. Mümkün olan en kısa zamanda para iadesi talep ediyorum. (3) Ürünün faturası ve dilekçelerim ektedir. (4)

Saygılarımla (5)
Sinan GÜVEN

11Aşağıdaki durumlar için birer şikâyet e-postası yazalım. E-postayı yazarken yukarıdaki bilgilere dikkat edelim.

Bir internet sitesinden çocuğunuz için bebek maması aldınız. İndirimdeydi ve tam 15 adet aldınız. Ama mamaların hepsinin son kullanma tarihi geçmiş. Ürünleri geri iade etmek için bir şikâyet e-postası yazınız.

Anneler günü için annenize çok pahalı bir mutfak robotu aldınız. Robotun bıçakları kutudan çıkmadı. Eksik parçaları istemek için internet sitesine bir şikâyet e-postası yazınız.

KONUŞMA

12Arkadaşımızla ikili gruplar oluşturalım. Aşağıdaki durumları okuyalım, bu durumlarda neler yaparsınız, birbirimize sorular soralım.

Öğrenci A

• Gece evde hırsız görünce ne yaparsın?
• İstanbul'a gelir gelmez ne yaptın?
• Bugün okulun kapısından girince ilk nereye gittin?
• Tatilde ülkene döner dönmez hangi yemekleri / yemeği yiyeceksin?
• Ne zaman birisine hediye alırsın?
• Ne zaman yalan söylersin?
• Akşam iş / okul dönüşü eve girer girmez ne yaparsın?
• Ne zaman heyecanlanırsın?
• ne yaparsın?

Öğrenci B

• Banyodayken sular kesilince ne yaparsın?
• Evinin anahtarını bulamayınca ne yaparsın?
• İstanbul'a gelir gelmez ilk nereye gittin?
• Ne zaman polis çağırırsın?
• Ne zaman birisini / bir şeyi şikâyet edersin?
• Bir yerde / şehirde / ülkede gezerken kaybolunca ne yaparsın?
• Okula gelir gelmez ne yaparsın?
• Ne zaman sinirlenirsin?
• ne yaparsın?

two photos — three young people talking around a table; two young women chatting over cups at a café

İZLE - ÖĞREN

YURT MU, EV Mİ?

1Videoyu izleyelim. Ece nerede kalıyor ve burada hangi sorunları yaşıyor? Söyleyelim.

5 QR code

2Videoyu tekrar izleyelim, doğru kelimeleri işaretleyelim.

video still — Ece and her older brother talking at a white table

1. Ece ve ağabeyi bir kafede / evde sohbet ediyorlar.
2. Ece odasında yalnız / arkadaşlarıyla birlikte kalmak istiyor.
3. Ece ve odasındaki kişiler aynı / farklı bölümde okuyorlar.
4. Ece'nin odasındaki kişiler isteyerek / istemeden gürültü yapıyor.
5. Ece'nin bazı akşamlar geç uyumasının sebebi ders çalışması / film izlemesi.
6. Ece'nin odasındaki kişiler ışıktan / sesten rahatsız oluyorlar.
7. Ağabeyi, Ece'ye kendisine bir masa lambası / kulaklık almasını tavsiye ediyor.
8. Ağabeyine göre evde kalmak kolay / zor.
9. Ağabeyi, Ece'ye odasını değiştirmesini / arkadaşlarıyla konuşmasını söylüyor.
10. Ece, ağabeyi ile konuştuktan sonra eve çıkmaktan vazgeçiyor / eve çıkmayı erteliyor.

GÜNLÜK İFADELER

ÖZÜR DİLEME

a young woman on the phone at a desk, looking apologetic

• Özür dilerim.
• Kusura bakma.
• Üzgünüm.
• Affedersin, istemeden oldu.
• Bağışlayın.

KENDİNİ ÇEK

a young man covering his face with his hand in embarrassment, yellow background

Bir video çekelim. Videoda aşağıdaki sorulardan biri hakkında konuşalım.
Gençken yaptığın bir şeyden pişman oldun mu?
Gençken yapmak istediğin ama yapamadığın bir şey var mı?
Birine söylemek istediğin ama söyleyemediğin bir şey var mı?
Birine söylediğin ama söyledikten sonra pişman olduğun bir şey var mı?

MİKROFON SENDE

Bir kartona dilek ağacı çizelim ve dileklerimizi küçük kâğıtlara yazarak ağaca yapıştıralım.

illustration of a tree with blank paper notes pinned to its branches

KÜLTÜRDEN KÜLTÜRE

DİLEKLER

a hand reaching to colourful wish ribbons tied to a tree

DİLEK AĞAÇLARI / Türkiye
Dilek ağaçları çok eski Türk geleneklerinden biridir. Ağaçların kutsal olması eski inanışlara dayanır. Türkiye'de hâlâ bazı yerlerde bu kültür devam etmektedir. Günümüzde insanlar ağaçlara çaput (küçük bez parçaları) ve eşarp bağlayarak dilek dilerler.

a couple tossing coins in front of the Trevi Fountain

TREVİ ÇEŞMESİ (DİLEK ÇEŞMESİ) / İtalya
Turistler Roma'ya gidince ilk olarak Trevi Çeşmesi'ne uğramaktadırlar. Bu çeşme şahane heykellerle süslü bir havuzdur ve diğer bir adı da Aşk Çeşmesi'dir. Pek çok turist bu havuza para atarak bir dilek tutar.

a tour boat on the Seine and a bridge railing covered with padlocks

ASMA KİLİT KÖPRÜSÜ / Fransa
Paris'teki Aşıklar Köprüsü'ne pek çok turist ve yerli halk asma kilitler takmakta ve dilek dilemektedir. Bu yalnızca Fransa'da değil, farklı Avrupa şehirlerinde de yaygın bir gelenek. Çiftler asma kilitlere isimlerini yazıyorlar ve kilidi köprüye takıp anahtarını nehre atıyorlar. Onların inanışına göre bu kilit sonsuza dek kapalı kalacak ve aşkları sonsuz olacak.

BİR ADIM ÖTESİ

İse
Ben ders çalışıyorum, oda arkadaşım ise film izliyor.
Ablam çok zayıftı, ben ise daha kiloluyum.
Herkes kararını verdi, biz ise hâlâ bekliyoruz.
Çorba çok güzeldi. Salata ise hiç lezzetli değildi.
A2 seviyesindeki dersler kolaydı, B1 seviyesindekilerse çok zordu.

Bırak.... bile
Bırak spor yapmayı, yürüyüş bile yapmıyorum.
Bırak telefonla aramayı, aylardır mesaj bile göndermedi.
Bırakın sınava girmeyi, derslere bile düzenli gelmedi.

EĞLENELİM ÖĞRENELİM

DİLE BENDEN NE DİLERSEN

Temel gemiyle okyanusu geçiyormuş. Bir fırtına çıkmış, gemi batmış. Temel, bir İngiliz, bir de Fransız bir tahta parçasına tutunmuşlar, yüze yüze küçücük bir adaya çıkmışlar. Günler geçmiş. Ot yiyerek günlerini geçiriyorlarmış. Bir gün dalgalar kıyıya ağzı kapalı bir şişe getirmiş. Hemen şişeyi açmışlar. Şişeden bir cin çıkmış:

• Sahipler! Dileyin benden ne dilerseniz, demiş.

İngiliz:

• Beni hemen evime götür, demiş. Cin parmaklarını şıklatmış, İngiliz bir anda evine gitmiş.

Fransız:

• Ben de evime gitmek istiyorum, demiş. Bir anda Fransız da evine gitmiş.

Cin, Temel'e dönmüş:

• Sahip, dile benden ne dilersen, demiş.

Temel etrafına bakmış:

• Ben burada yalnız kaldım. Yalnızlığı hiç sevmem. O İngiliz ve Fransız arkadaşımı geri istiyorum. Onları buraya getir, demiş.

NELER ÖĞRENDİK?

1Aşağıdaki boşlukları dilek kipi (-sA) ve dilek kipinin hikâyesi (-sAydI) ile cümleler kurarak dolduralım.

1. Keşke , evde otururuz.
2. Keşke , o zaman hemen alırım.
3. Keşke , daha kolay iş bulursun.
4. Keşke , şimdi çok üzüldüm.
5. Keşke çünkü ben vejetaryenim.
6. Keşke , şimdi kaybolduk.
7. , işini kaybetti.
8. , ama çok acil bir işim çıktı.
9. Bu soğuk havaları hiç sevmiyorum. Keşke .
10. Bütün zamanım trafikte geçiyor. Keşke .

2Aşağıdaki boşlukları dilek-kipi (-sA) ve dilek kipinin hikâyesi (-sAydI) ile dolduralım.

1. Keşke şu ödevler ol .
2. Başım çok ağrıyor. Ağrı kesici mi al acaba?
3. Keşke bana haber ver . Seni boşu boşuna bekledim.
4. Keşke ailemi ara, beni çok merak etmişlerdir.
5. Akşama misafirlerimiz gelecekmiş keşke evi temizle .
6. Keşke ailem de burada yaşa .
7. Keşke adresi bir kağıda yaz . Gel, şuradaki terziye soralım.
8. Keşke o evi al . Hem bahçesi var hem de havuzu.
9. Keşke sis ol Uçak henüz kalkmadı.
10. Keşke akşamki partide Ali'yi de gör . Çok özledim.
11. Keşke en iyi arkadaşımla aynı evde beraber yaşa .
12. Keşke otobüs erken gel . Geç kaldık.
13. Keşke ben de müziğe yetenekli ol ve konservatuara gitsem.
14. Keşke dil sınavını geç , o zaman doktoraya başvuracağım.
15. Keşke İstanbul'a gelip de bende kal .
16. Keşke bana bir daha hiç yalan söyle .
17. Keşke ben de senin gibi sakin ol .
18. Keşke bu sınavı kazan o zaman diğer sınava girmene gerek yoktu.
19. Keşke fiyatı uygun ol ve ben de o evi al .
20. Keşke sen de gel çünkü konser güzeldi.

3Aşağıdaki boşlukları uygun zarf-fiil ekleriyle (–(y)IncA / -( )r –mAz) dolduralım.

1. Karşımda onu gör kalbim hızla atmaya başladı.
2. Sokaktaki çocuk koşarken yere düş hemen ağlamaya başladı.
3. Polis, hırsızı kapıdan çıkarken gör kovaladı.
4. Kardeşim dünkü pastanın hepsini ye karnı ağrıdı.
5. Bugün öğretmenimiz derse gel hepimiz onu merak ettik.
6. Onlar kapıdan gir gir mağazanın güvenlik alarmı çalmaya başladı.
7. Öğretmen konuyu tekrar anlat daha iyi anladım.
8. Yağmur yağ piknik planımız iptal oldu.
9. Ahmet bize bu konuda yalan söyle hepimiz çok şaşırdık.
10. Sabah kahve iç uyanamıyorum.

ÖZ DEĞERLENDİRME

Bunları Türkçede yapabilir misiniz? Her cümle için kendinize bir puan veriniz. 1: Yapamam, 2: Biraz yapabilirim, 3: Yapabilirim, 4: İyi yapabilirim, 5: Çok iyi yapabilirim.

KELİME LİSTESİ

İSİMLER

• açlık
• akademik
• alışveriş sitesi
• asma kilit
• ayakkabı topuğu
• çeşme
• çaput
• dağınıklık
• detoks
• dilek ağacı
• ebeveyn
• eğitmen
• empati
• eşarp
• hayır
• kargo
• keşke
• kırık
• makale
• ömür
• pişmanlık
• reklam
• sabır
• sahil
• sorumsuz
• şer
• tekne
• toksin
• umutsuz
• ürün
• yazlık
• yorum

FİİLLER

• araştırma yapmak
• çağırmak
• dilek tutmak
• dinmek
• iade etmek
• katkı sağlamak
• ödünç vermek
• öfkelendirmek
• pişman olmak
• sona ermek
• şikâyet etmek
• şişmanlamak
• talep etmek
• yardımcı olmak

KALIP İFADELER

• çocuk kalmak
• dünya turuna çıkmak
• iç çekmek
• iç hesaplaşma
• kalbi küt küt atmak
• konsantre olmak
• ömür boyu
• son model
• tadını çıkarmak
• vicdan muhasebesi
• yasal işlem başlatmak