ÜNİTE 6 — BİR DÜNYA KÜLTÜR

unit opener photo — an old stone bridge with arches lit up at dusk, reflected in a river

ÜNİTE 6

BECERİLER

• Bildiği konularda bilgi alışverişinde bulunabilme
• Çevreyi betimleyebilme

DİL BİLGİSİ

• Şart kipi
• Şart kipinin hikâyesi
• Zarf-fiiller
• (-DIğIndAn beri, -(y)AlI, -DI -(y)AlI)

KELİMELER

• Kültür
• Batıl inançlar
• Köy/Şehir hayatı
• Festivaller

BİR DÜNYA KÜLTÜR

four photos — a smiling young man giving a thumbs up, women baking flatbread outside a nomad tent, women in colourful traditional costume with fans at a parade with a dragon, a microphone at an outdoor festival with bunting

A. KÜLTÜREL FARKLILIKLAR

mutsuzsan, gelmeyeceksen, seviyorsan, gittiyse

-İşinde mutsuzsan, oradan ayrıl.
-Gelmeyeceksen bana haber ver.
-Türk yemeklerini seviyorsan bu restorana gitmelisin.
-İstanbul'a gittiyse onu arar.

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdaki resimlerde farklı beden dili hareketleri vardır. Bu beden dili hareketleri ne demektir, biliyor musunuz?

1. a boy touching his temple with his finger and sticking out his tongue
2. a woman in a suit holding her fingertips together in a steeple shape
3. a thumbs-up
4. a woman pressing her index finger into her cheek
5. a man making the "OK" sign with thumb and index finger
6. a woman making the "V" sign

OKUMA

FARKLI KÜLTÜRLERDE BEDEN DİLLERİ

a smiling man giving a thumbs up; a young man and woman holding books looking at each other; a smiling woman making "V" signs with both hands

Beden dili, günlük hayatta en az sözcükler kadar etkili el, kol ve vücut hareketleridir. Bazen tek bir beden diliyle pek çok şey anlatabiliriz. Beden dilleri ülkeden ülkeye, kültürden kültüre farklılık gösterebilir. Kendi ülkenizdeki beden dili hareketleri farklı bir ülkede farklı bir anlama gelebilir. Gelin şimdi hep beraber bazı beden dili hareketleri hangi kültürde hangi anlama geliyor, bir bakalım.

Göz teması kurmak en yaygın beden dili işaretidir. Kuzey Afrika ve Amerika'da göz teması kişinin kendine güvenini gösterirken Japonya, Kore ve Tayland gibi ülkelerde uzun bir göz teması saygısızlık ifadesidir.

İşaret parmağı ve orta parmağını kaldırıp "V" harfine benzer bir işaret yapmak çoğu kültürde zafer anlamına gelmektedir. Bu işaret İkinci Dünya Savaşı sırasında zafer işareti anlamındayken insanlar 1960’lı yıllardan beri bu işareti "barış" anlamında kullanıyorlar. Ama Avustralya'da bu işaret "git ve buradan uzaklaş" anlamına gelmektedir.

Başparmağı yukarı kaldırmak dünyanın büyük bir kısmında "her şey yolunda" anlamına gelmektedir. İtalya'da da bu hareket "harika" anlamındadır. Eğer bu hareketi Afganistan ve İran gibi bazı ülkelerde yaparsanız büyük saygısızlık göstergesidir.

El işaretleri gibi vücut dili de farklı kültürlerde farklı anlamlara gelmektedir. Örneğin; Türkler ve Yunanlılar kafalarını arkaya atarak "cık" derler. Bu hareket "hayır" demektir ve bunu pek az insan anlayabilir. Bir başka örnek ise Türkiye'de ve pek çok ülkede başı aşağı yukarı sallamak "evet", sağa sola sallamak "hayır" anlamına gelmektedir. Eğer bu baş hareketlerini Afrika'nın bazı bölgelerinde yaparsanız tam tersi bir anlama gelir. Bu bölgelerde başı aşağı yukarı sallamak "hayır", sağa sola sallamak ise "evet" demektir.

Kültürler arası selamlaşma ise en karmaşık kısımdır. Selamlaşırken beden dili kullanımı kültürden kültüre değişmektedir. Akdeniz ülkelerindeki insanlar selamlaşırken sarılmayı ve öpüşmeyi çok severler. Fransızlar'da selamlaşırken üç kere öpme alışkanlığı vardır. Filipinler'de hızla gözleri açıp kapamak selamlaşmak için yeterli olmaktadır. Japonya'da ise insanlar birbirlerine temas etmeden eğilerek selamlaşırlar. Bu sizi şaşırtmasın!

Siz siz olun farklı kültürden insanlar ile iletişime geçerken beden dili kullanımına dikkat edin. Eğer dikkat etmezseniz, yanlış anlaşılmalara hazırlıklı olun.

2Metinde hangi beden dili hareketleri hakkında bilgi vardır? İşaretleyelim.

1. göz teması ( )
2. el sallama ( )
3. tokalaşma ( )
4. başı sağa sola sallama ( )
5. başparmağı yukarı kaldırma ( )
6. gözü hızlı açıp kapama ( )
7. işaret parmağı kaldırma ( )
8. kafayı arkaya atma ( )

3Aşağıdaki cümleler doğru ise "D" yanlış ise "Y" yazalım.

1. Beden dili insanlar arası iletişimde sözcükler kadar önemlidir. ( )
2. Göz teması kurmak bazı Asya ülkelerinde saygısızlık anlamına gelir. ( )
3. Zafer işaretinin hiçbir ülkede olumsuz bir anlamı yoktur. ( )
4. Başparmağı yukarı kaldırmanın iki farklı olumlu anlamı vardır. ( )
5. Kafayı arkaya atmak "evet" anlamı taşır. ( )
6. El işaretleri gibi vücut dili de pek çok anlama gelmektedir. ( )
7. Dünyanın her yerinde selamlaşırken insanlar birbirlerine sarılır. ( )
8. Filipinler ve Japonya'da çok farklı selamlaşma kültürleri vardır. ( )
9. Bazı beden dilleri tüm dünyada aynı anlama gelmektedir. ( )
10. Aynı beden dilleri farklı kültürlerde yanlış anlaşılmalara sebep olabilir. ( )

YA SİZ?

1. Türkiye'de hangi beden dili hareketlerini ilk defa gördünüz?
2. Kendi ülkeniz ve Türkiye'deki beden dili kullanımı arasındaki farklar nelerdir?

DİL BİLGİSİ

Şart Kipi (Conditionals)

Şart Kipi, işin yapılmasının bir koşula bağlı olduğunu anlatmak için kullanılır.
If clause is used to express essentiality for an action to be done.

Örnek:

İşinde mutsuzsan, neden oradan ayrılmıyorsun?
Öğrenciysen sen de indirimli otobüs kartı kullanabilirsin.
Müsait değilsen sonra arayayım.
Eğer işimiz erken biterse sinemaya gideriz.
Gece erken yatarsan sabah erken kalkarsın ve derse zamanında gelirsin.
Biliyorsun Ahmet'le aram iyi değil. Eğer onunla buluşacaksan, ben gelmeyeyim.

Ders çalışacaksan televizyonu kapatayım.
Gelmeyeceksen bana haber ver.
Yemek pişirmediysen, bu akşam dışarıda yiyelim.
Bu konuyu anlamadıysanız tekrar anlatabilirim.
Dışarıda yağmur yağıyorsa, şemsiyeni almayı unutma.
Fas yemeklerini seviyorsan bu lokantada yiyebiliriz.
Eğer okula gelmişse kantinde arkadaşlarıyla oturuyordur.

4Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım.

1. İşlerinizi bitir yemeğe çıkabiliriz.
2. Sıkıl dışarı çıkıp biraz hava alabiliriz.
3. Dergiyi oku alabilir miyim?
4. Senin hemen çıkman lazım beni bekleme. Benim işim bitmedi.
5. Bakırköy'e git sizi arabayla bırakabilirim.
6. Babam sınıfı geç bana bisiklet alacak.
7. Hava soğuk kalın bir şeyler giyin.
8. Zeynep okula gel bana haber ver.
9. Spor yap kendini daha sağlıklı hissedersin.
10. Yemek fazla tuzlu içine biraz su ekle.

5Aşağıdaki cümleleri tamamlayalım.

1. Eğer Türkçeyi iyi konuşursam, .
2. Eğer hastaysan, .
3. Eğer sağlıklı beslenirseniz, .
4. Eğer bu sınavdan iyi bir not alırsam, .
5. Eğer zamanında gelmezse, .
6. Eğer hâlâ işteyse, .
7. Eğer yorgunsanız, .
8. Eğer hava yağmurlu olmazsa, .
9. Eğer mutlu değilsen, .
10. Eğer yalan söylersen, .

6Aşağıdaki cümleleri şart kipi ile tamamlayalım.

1. başarılı olursun.
2. üstünüzü kalın giyinin.
3. akşam dışarı çıkalım.
4. seninle konuşmam.
5. daha çok çalışmalısınız.
6. evde yemek yapıyordur.
7. Ankara'ya uçakla gideceğim.
8. tatile çıkarım.
9. biraz acele et.
10. şemsiyeni almana gerek yok.

7Uygun seçeneği işaretleyelim.

1. Kahve neden çay sipariş ettin?
   a. seviyorsan b. seversen
2. Annem eve erken akşam için pasta yapıyordur.
   a. dönecekse b. döndüyse
3. Bana böyle şakalar yapmaya bir daha seninle konuşmak istemiyorum.
   a. devam edeceksen b. devam ediyorsan
4. Bu yemeği sana dışarıdan sipariş edelim.
   a. sevmemişsen b. sevmiyorsan
5. Ahmet'in telefon numarasını bana söyleyebilir misin?
   a. biliyorsan b. bilmişsen
6. Akşamki film için bilet bul ben de sizinle geleyim.
   a. bulursam b. bulacaksam
7. Eğer seni sev neden seninle sırlarını paylaşıyor?
   a. sevmezse b. sevmiyorsa
8. Sınavdaki bütün soruları sana yemek ısmarlayacağım.
   a. bilirsen b. bileceksen
9. Her gün düzenli spor yap kendini daha dinç hissedersin.
   a. yaparsan b. yapmışsan
10. Melike Ankara'ya uçakla git şu an Ankara'da olmalı.
    a. gitmişse b. gidiyorsa
11. Bu dil bilgisi konusunu anla bana da anlatır mısın?
    a. anlamışsan b. anladıysan
12. Üşü hemen içeri gir. Hasta olacaksın.
    a. üşüdüysen b. üşümüşsen
13. Eğer bu konuda karar ver bu saatten sonra kararını değiştiremem.
    a. vermişse b. veriyorsa
14. Okulda Mine'yi gör bu kitabı ona verir misin?
    a. görmüşsen b. görürsen
15. Annemden izin al sizinle yarınki partiye gelemem.
    a. alamazsam b. alamıyorsam

DİNLEME

five photos — a golden horseshoe, a mirror, four-leaf clovers, a black cat's eyes in the dark, evil-eye beads hanging from a tree

BATIL İNANÇLAR

8Aşağıda çeşitli ülkelere göre iyi veya kötü şans getiren bazı nesneler var. Sizin ülkenizde bunlar şans mı yoksa şanssızlık mı getirir? Tartışalım.

kara kedi · at nalı · dört yapraklı yonca · merdiven · ayna · fil dişi · tahta

9Metni dinleyelim. Aşağıdakilerden hangisi iyi, hangisi kötüdür? İşaretleyelim.

16 QR code

YAZMA

10Aşağıdaki sorulara cevap vererek beden dili ve kültürel farklılıklar hakkında bir metin yazalım.

three young people making "V" signs

• Türkiye ve kendi ülkeniz arasında beden dili farklılıkları var mı? Bu farklılıkları örneklendirerek açıklayınız.
• Türkiye'de kendi kültürünüze ait beden dilinizi kullanırken insanlar sizi yanlış anladılar mı? Ya da siz Türk kültürüne ait beden dili hareketlerini yanlış anladınız mı? Örnekler veriniz.
• Hangi beden dili hareketlerini Türkiye'de ilk defa gördünüz? Bunu insanlarla iletişim kurarken kullandınız mı?

KONUŞMA

11İkişerli gruplar oluşturalım ve aşağıdaki soruları cevaplayalım.

Öğrenci A

• Ne zaman birisine yalan söylersin?
• Ne zaman birinden özür dilersin?
• Ne zaman geç kalkarsın?
• Ne zaman para biriktirirsin?
• Ne zaman yalnız kalmak istersin?
• Eğer en yakın arkadaşın sana yalan söylerse ne yaparsın?

Öğrenci B

• Ne zaman birini şikâyet edersin?
• Ne zaman birini affedersin?
• Ne zaman özel bir yemek yaparsın?
• Ne zaman çok fazla para harcarsın?
• Ne zaman birine hediye alırsın?
• Eğer biri sosyal medya hesabını çalarsa ne yaparsın?

Örnek:

Öğrenci A: Ne zaman birisine çiçek alırsın?
Öğrenci B: Eğer birinin kalbini kırarsam ona çiçek alırım.

Öğrenci A: Eğer cüzdanınızı bulamazsanız ne yaparsınız?
Öğrenci B: Eğer cüzdanımı bulamazsam polisi ararım.

students sitting and chatting on steps

B. HAYAT TARZLARI

kalksaydım, olmasaydın, yapsaydı

-Erken kalksaydım, dersi kaçırmazdım.
-Mühendis olmasaydın ne iş yapardın?
-Spor yapsaydı kilo almazdı.

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Göçebe ve yörük kelimelerinin anlamı nedir? Biliyor musunuz?

Göçebe: Göçebe insanlar sürekli aynı bölgede yaşamaktansa yılın belirli zamanlarını farklı bölgelerde geçirirler ve hayvancılıkla uğraşırlar.

Yörük: Akdeniz Bölgesinde, Toros dağlarındaki göçebelerdir.

2Bu tanıma göre fotoğraflardan hangisinde göçebe kişileri görüyorsunuz? Bu kişilerin hayatları hakkında neler biliyorsunuz?

1. a girl standing among a flock of sheep and goats on dry hills
2. a yurt on a green plain below snowy mountains
3. women baking flatbread beside a black goat-hair tent
4. a caravan of loaded camels and a horse led across a plain
5. the inside of a tent laid with carpets and woven cushions

OKUMA

GÖÇEBE YAŞAM: YÖRÜKLER

three photos — women and a child inside a tent; an old man by a fire inside a black tent at night; a woman carrying a child on her back

Anadolu'daki göçebelerin son temsilcisi Sarıkeçili Yörükleri, kış aylarında Mersin'in Silifke ilçesindeki ormanlık bölgede yaşıyorlar. Sarıkeçili Yörükleri zor yaşam tarzlarına rağmen, geleneklerini sürdürüyor. Bugün bir yörük çadırına konuk oluyoruz ve Gökçe ailesi ile onların geleneklerini ve yaşamlarını konuşuyoruz.

- Yaman Bey, bu ailenin en büyüğü sizsiniz. İlk sorum size: Yörük ailesinin bir sabahı nasıl geçer?
Biz beş kişilik bir aileyiz ama bu bölgede beş Yörük ailesi daha var. Sabah, gün doğarken, çok erken kalkarız. Eşim ve gelinim odun ateşinde gözleme pişirir ve keçi peyniriyle kahvaltı yaparız. Kahvaltıdan sonra oğlum Ünal keçilerle ilgilenir ve onlara çobanlık yapar. Önce oğlaklarla yani yavru keçilerle ilgilenir.

- Ünal Bey, sizi ve eşinizi tanıyalım.
Eşim Güneş de bir Yörük kızıydı, onun ailesi de Yörük'tü, yani aynı kültürün insanlarıyız. Bir de kızımız var, ismi Gül. Ben keçilerle ilgilenirken eşim kızımıza bakar, çadırın temizliği ve yemek yapmak gibi işlerle ilgilenir. Akşam olunca da odun ateşinde çay demler, sohbet ederiz. Babam bize hikâyeler anlatır. Ailemizde herkesin farklı bir işi var.

- Güneş Hanım, siz Yörük kültürü ve kendinizle ilgili ne söylemek istersiniz?
Keçilerle ilgilenmek hiç kolay değil ama biz geçimimizi keçilerden sağlıyoruz. Onların etini, sütünü ve yününü kullanıyoruz. Sütünden peynir yapıyoruz, yününden çadır ve başka kumaşlar dokuyoruz. Bu ürünleri yerel pazarlarda satıyoruz. Keçilerin sürekli gezmelerini ve otlamalarını sağlıyoruz. Akşamları biraz zor oluyor çünkü güneş batınca tüm keçileri bir araya getirmek uzun sürüyor. Tüm aile keçileri bir yerde toplamak için uğraşıyoruz: eşim, ben, kayınpederim, kayınvalidem. Gül bile yardım ediyor. "Anneciğim, daha büyük olsaydım, ben de keçileri otlatmaya götürürdüm" diyor. O da zorlukların farkında.

- Güneş Hanım, ailenizle birlikte çadırda kalıyorsunuz. Çadırdaki yaşamla ilgili ne söylemek istersiniz?
Az önce de bahsettim, çadırları keçi kılından yapıyoruz. Bu çadırlarımız yağmur geçirmiyor. Çadırların içi kışın sıcak yazın serin oluyor. Çadır bizim yuvamız. Aynı bir ev gibi. Çadırın içinden dışarıyı görebilirsiniz ama dışarıdan içeriyi kimse göremez.

- Yaman Bey, size bir şey daha sormak istiyorum. Yazın ve kışın farklı yerlerde yaşıyorsunuz. Bu iki mevsimde nasıl göç ediyorsunuz?
Biz Yörük aileleri nisan ayında daha serin yaylalara göçeriz çünkü hayvanlarımız sıcak havaya dayanamazlar. Üç ya da dört ay boyunca hayvanlarımızla birlikte yaylada kalırız. Daha sonra denize yakın yerlere göç ederiz. Kış mevsimini daha sıcak yerlerde geçiririz. Göç günü sabah 05:00'da eşyalarımızı toplayıp yola çıkarız. Her gün 7 saat hiç durmadan yürürüz. Bu göç yolculuğu iki ay sürer.

- Güneş Hanım, siz ne düşünüyorsunuz? Göçebe hayatı zor mu?
Ben Yörük kültüründe doğdum, büyüdüm ve evlendim. Kızımın da bu kültür içinde büyümesini isterim. Bazı aileler şehirlere taşınıyorlar çünkü hayat tarzımız gerçekten çok yorucu. Yağmur, çamur, kar, kış demeden çalışıyoruz. Buna rağmen bizim kültürümüz çok farklı. Doğanın içinde yaşarız. Suyumuz dağdan gelir, biz de bu suyu içer ve yalnızca doğal yiyeceklerle besleniriz. Sağlıklı, mutlu ve huzurluyuz. Kadın ve erkek arasında fark yoktur. Para ile çok fazla işimiz olmaz. Bunu görmek isterseniz, her zaman bekleriz.

3Röportajı okuyalım, aşağıdaki konulardan hangileri hakkında bilgiler vardır? İşaretleyelim.

4Röportajı detaylı bir şekilde tekrar okuyalım. Aşağıdaki cümleler doğru ise "D" yanlış ise "Y" yazalım.

1. Gökçe ailesi Anadolu'daki göçebelerin son temsilcileri arasındadır. ( )
2. Gökçe ailesinde herkesin görevi aynıdır. ( )
3. Gökçe ailesi tarımla uğraşıyor. ( )
4. Gökçe ailesi şubat ayında göç ediyor. ( )
5. Yörüklerin çadırları farklı mevsimlerde yaşamak için uygun. ( )
6. Yörükler sağlıklı ve doğal yiyeceklere çok zor ulaşıyor. ( )
7. Gökçe ailesi hayatlarından memnun değil çünkü şartları çok zor. ( )

YA SİZ?

Köyde mi şehirde mi yaşıyorsunuz? Köy hayatı hakkında neler biliyorsunuz?

DİL BİLGİSİ

Şart Kipinin Hikâyesi

Şart kipi geçmişteki bir işin yapılmasının bir şarta bağlı olduğunu anlatmak için kullanılır.

Örnek:
Bugün okula gelirsen beni görebilirsin. (Şart Kipi)
Dün okula gelseydin beni görebilirdin. (Şart Kipinin Hikâyesi)

The past form of subjunctive form tells about not the wishes but the condition when it is used with the sentences in which there are situations referring to the cases cannot be changed or the results. In this respect, the other sentence, usually, ends with -rdI or -(y)AcAktI.

Örnek:
Eğer erken kalksaydım, otobüsü kaçırmayacaktım. (Erken kalkmadım ve otobüsü kaçırdım.)
Eğer öğretmen olmasaydın, hangi işi yapardın? (Öğretmen olmaman koşulunda hangi işi yapardın?)
Eğer dikkatli olsaydın, vazoyu kırmazdın. (Dikkatli olmadın ve vazoyu kırdın.)

5Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım.

1. Eğer alışverişini internetten yap daha az para harcardın.
2. İyi bir bölümden mezun ol daha yüksek maaşlı bir iş bulabilirdim.
3. Eşim araba kullan onu her gün işe götürmek zorunda kalmazdım.
4. Daha erken kalk bugün derse geç kalmazdın.
5. Telefonum yanımda ol şimdi bir fotoğraf çekebilirdik.
6. Bu kadar çok çalış hayattan daha çok keyif alırdık.
7. Eğer adresi bul navigasyona bakardık. Ama kolayca bulduk.
8. Daha çok para kazan tatilde yurt dışına gidebilirdin.
9. Bu kadar çok para harca sürekli kredi kartı borcu ödemezdin.
10. Eğer ülkeme dön yazın burada staj yapabilirdim.

6Aşağıdaki cümleleri eşleştirelim.

7Aşağıdaki cümlelerdeki durumlarda ne yapardınız? Cevaplayalım. Bir olumlu, bir olumsuz cümle yazalım.

Örnek: Zamanda yolculuk yapabilseydim, çocukluğuma dönmek isterdim.
Zamanda yolculuk yapabilseydim geleceğe gitmek istemezdim.

1. Dünyadaki en zengin kişi siz olsaydınız neler yapardınız, neler yapmazdınız?
   
2. Bir hayvan olsaydınız hangi hayvan olurdunuz? Hangisi olmak istemezdiniz?
   
3. Ülkenizin başbakanı olsaydınız neler yapardınız? Neler yapmazdınız?
   
4. Evinize hırsız girseydi ne yapardınız? Ne yapmazdınız?
   
5. Bu sabah uyuyakalıp derse geç kalsaydınız ne yapardınız? Ne yapmazdınız?
   
6. Şu anda bir yere gidebilseydiniz nereye gitmek isterdiniz? Nereye gitmek istemezdiniz?
   

7. Eğer istediğiniz bir mesleği seçebilseydiniz ne olmak isterdiniz? Ne olmak istemezdiniz?
   
8. Eğer ıssız bir adada kalsaydınız yanınıza hangi eşyaları alırdınız? Hangi eşyaları almazdınız?
   
9. Eğer görünmez olsaydınız ne yapardınız? Ne yapmazdınız?
   
10. Sonsuza kadar yaşasaydınız ne yapardınız? Ne yapmazdınız?
    

DİNLEME

ŞEHİRDEN KÖYE, KÖYDEN ŞEHRE

8Metni dinleyelim. Tablodaki soruları cevaplayalım.

17 QR code

a smiling woman standing in a corn field (Deniz Hanım); a smiling man by an office window (Can Bey)

9Metni tekrar dinleyelim. Aşağıdaki cümleler kime ait? Deniz (D) ve Can (C) yazalım. Her ikisine de ait ise (DC) yazalım.

1. Kendi evimi yaptım. ( )
2. Köy hayatı zor. ( )
3. Hayvancılık yapıyorum. ( )
4. Sebze yetiştirip satmak istedim. ( )
5. Köydeyken hiç yalnız hissetmiyorum. ( )
6. Şimdi emlakçılık yapıyorum. ( )

illustration of a city skyline with traffic on a road

KONUŞMA

10Aşağıdaki durumları zaman çizelgesine yıllarıyla birlikte yazalım.

• yılında Türkiye'ye/yurt dışına taşındım.
• yılında doğdum.
• yılında Türkçe öğrenmeye başladım.
• yılında evlendim.
• yılında çocuğum oldu.
• yılında üniversiteyi kazandım.
• yılında büyük bir hastalık atlattım.
• yılında işe girdim.

an empty timeline arrow with five tick marks

11Hayal edelim. Eğer hayatımızdaki bu olaylar olmasaydı ya da başka bir zamanda olsaydı hayatımız nasıl olurdu? Neler farklı olurdu? Neler aynı kalırdı? Anlatalım.

Örnek:
2010 yılında evlendim. Evlenmeseydim şu anda bekâr olurdum ve çocuğum olmazdı.
2017 yılında Türkiye'ye geldim. Türkiye'ye gelmeseydim, burada iş bulamazdım ve başka bir yerde yaşardım.

YAZMA

12Köyde yaşamak şehirde yaşamaktan daha mı iyidir? Aşağıdaki tabloyu inceleyelim ve konuya uygun bir metin yazalım.

illustration of a village with houses, wind turbines and mountains beside a road

C. FESTİVALLER

geldiğimden beri, evleneli, çıktık çıkalı

-Buraya geldiğimden beri ailemi görmedim.
-Evleneli çok değişti.
-Tatile çıktık çıkalı problem yaşıyoruz.

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdaki fotoğraflardaki festivalleri biliyor musunuz? Hangi fotoğraf hangi festivale ait, eşleştirelim. Sizce bu festivallerde nasıl etkinlikler var, tahmin edelim.

1. dancers in orange and green feathered costumes in a stadium at night
2. a crowd in a narrow street with a truck throwing tomatoes
3. women in colourful traditional costume with fans at a parade

a. Çin Yeni Yılı
b. Rio Karnavalı
c. İspanya Domates Festivali

2Sizin ülkenizde/kültürünüzde festivaller var mı? Bu festivallerde nasıl etkinlikler var? Anlatalım.

OKUMA

Bir Dünya Festival

Günümüzde eğlenmek ve rahatlamak, en az çalışmak ve üretmek kadar önemlidir. Tarihte de durum aynıydı. İnsanlar bütün yıl çalıştıktan sonra dinlenmeye ve eğlenmeye ihtiyaç duyuyorlardı. Bu sebeple çok eski zamanlardan beri festivaller insanların hayatında yer almaktadır. Araştırmalara göre festivaller 12. yüzyıldan beri vardır. Geçmişte festivaller daha çok dinlerle ilgiliydi. Günümüzde festivaller ise daha çok eğlence içindir ve pek çok turisti ülkeye çekerek ülke ekonomisine katkıda bulunur. Çünkü festival eğlence, müzik, dans ve rahatlamak demektir. Gelin, dünyadaki ve Türkiye'deki bazı festivallere göz atalım.

Venedik Maske Festivali

two photos — a masked figure with pink feathers in front of a bell tower; people in elaborate masks and costumes in a square

İtalyanlar Venedik Maske Festivali'ni 1268 yılından beri düzenliyor. Maskeleriyle ünlü festivalin oldukça ilginç iki farklı hikâyesi var. Avrupa'da bir dönem veba salgını olmuş ve Venedik'in nüfusunun yarısı bu salgında ölmüş. Bazı insanlar hastalıklarını ve yüzlerindeki yaraları saklamak için maske takmaya başlamış. Hastalıklar bittikten sonra bu dönemi hatırlamak için her yıl maskelerle sokaklara çıkmaya başlamışlar. Festivalin diğer hikâyesi de şöyle, bu festival aslında baharı karşılamak için başlamış. İlk zamanlarda maskeler sosyal sınıf farklarını ortadan kaldırmak için varmış. Maskelerle kim zengin, kim fakir bilmeden insanlar beraber eğleniyorlarmış.

Günümüzde İtalya'nın romantik şehri Venedik'in sokakları festival zamanı maskeli ve kostümlü insanlarla doluyor. Bu görüntü ile kendinizi geçmişte gibi hissediyorsunuz. Siz de festival eğlencesine katılmak için maske satın alabilir ve kostüm kiralayabilirsiniz. Maske almak için yüzlerce dükkân ve bu dükkânlarda her bütçeye uygun çeşit çeşit maske var. Fakat kostüm kiralamak çok ucuz değil. Festivalde çeşitli yarışmalar da var. En meşhurları "En Güzel Maske" ve "En Güzel Kostüm" yarışmaları.

3Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayalım.

1. Araştırmalara göre festival kutlamaları ne zaman başlamıştır?
   
2. İnsanlar neden festivaller düzenler?
   
3. Venedik Maske Festivali ne zaman başlamıştır?
   
4. Holi festivali niçin yapılmaktadır?
   
5. Portakal Çiçeği Festivali ile Venedik Maske Festivali'nin ortak etkinliği nedir?
   

4Aşağıdaki renklerin altına Holi festivalindeki anlamlarını yazalım.

four colour bars — red, green, yellow, blue

a. b. c. d.

YA SİZ?

Hangi festivale katılmak istersiniz? Neden?

Holi Festivali

two photos — a crowd throwing coloured powder; hands holding coloured powder

Bazı araştırmalara göre 4. yüzyıldan beri baharın gelişini kutlamak üzere, kışın son dolunayında insanlar bu festivali kutlar. Birçok Hindu Holi Festivali'ni yeni yılın başlangıcı olarak kabul eder. Holi eğlenceleri iki gün sürer. Festivalin en eğlenceli kısmında insanlar önce rengarenk boyaları yüzlerine sürerler, sonra da bu boyaları birbirlerine atarlar. Sokaklar üzerleri rengarenk boyalarla kaplı insanlarla dolar. Bu sebeple tüm dünyada bu festivali insanlar "Renklerin Festivali" olarak da tanır. Festivalde her rengin bir anlamı vardır. Kırmızı masumiyeti; yeşil canlılık ve enerjiyi; mavi sakinliği; sarı ise dindarlığı simgeler.

Portakal Çiçeği Festivali

two photos — a crowd waving flags of many countries; women in colourful costumes at a street carnival

Nisan ayında Adana sokaklarında portakal ağaçları çiçek açar ve bu çiçeklerin kokusu bütün sokakları kaplar. Adanalılar bu güzel kokuyu ve baharın gelişini kutlamak için bir festival düzenliyorlar. Portakal Çiçeği Festivali, 2013 yılından beri her yıl nisan ayında Adana'da gerçekleşiyor. Bu festival Türkiye'nin ilk sokak karnavalıdır. Adana, her yıl bu festival süresince sokak konserlerine, yarışmalara, kültürel ve sanatsal etkinliklere ev sahipliği yapar. Festivalin en eğlenceli bölümü kostümlü yürüyüş etkinliğidir. Kostümlü gruplar kent merkezinde ve Adana sokaklarında müzikler eşliğinde yürür. Festivalin bir diğer eğlenceli etkinliği en iyi kostüm yarışmasıdır.

DİL BİLGİSİ

Zarf-Fiiller

Bu zarf fiiller, temel cümledeki eylemin başlama zamanını ve eylemin hâlâ devam ettiğini gösterir.
These adverbial suffixes refer to the starting point of an action and describes continuity. They function in the same way with "since" in English, in the sense that they all refer to a specific point in time in the past and imply that the action covers a significant duration. (e. g. İşimi değiştirdiğimden beri çok mutsuzum. I have been quite unhappy since I changed my job.)

Cümlede zarf fiilden önce "son" sözcüğü varsa sadece -"-DIğIndAn beri" zarf fiili kullanılır.
Samet'i son gördüğümden beri çok değişmiş.

Örnek:
Türkiye'ye geldiğimden beri suşi yemedim.
Türkiye'ye geleli suşi yemedim.
Türkiye'ye geldim geleli suşi yemedim.

5Aşağıdaki cümleleri "-(y)AlI", "-DI -(y)AlI", "-DIğIndAn beri" zarf-fiilleriyle yeniden yazalım.

1. Okul tatil oldu. O zamandan beri beni aramıyor.
   .
2. Evlendi. O zamandan beri onu görmedim.
   .
3. Yola çıktık. O zamandan beri bir şey yemedik.
   .
4. Ameliyat oldun. O zamandan beri çok kilo verdin.
   .
5. Kaza haberini duydu. O zamandan beri çok üzgün.
   .
6. Ben buraya geldim. O zamandan bu yana Arapça konuşmadım.
   .
7. Ülkesine döndü. Arkadaşımı bir daha görmedim.
   .
8. Oğlum o filmi seyretti. O zamandan beri her şeyden korkuyor.
   .
9. Masaya oturdu. O zamandan beri gevezelik ediyor.
   .
10. Demir, evlendi. O zamandan beri evine erken geliyor.
    .

DİNLEME

FESTİVALE GİTMEK İSTİYORUM

a microphone and drums at an outdoor festival with bunting, at sunset

6Metni dinleyelim ve soruları cevaplayalım.

18 QR code

1. Selin Türkiye'deki kaç festivalden bahsediyor?
   
2. Linda ve Selin hangi festivale gitmeye karar verdiler?
   

7Metni dinleyelim, aşağıdaki bilgiler metinde var mı, yok mu? İşaretleyim.

KONUŞMA

two photos — food stalls at an evening street festival; plates of sandwiches with small flags

8Sınıfımızda bir "Kültür Günü" etkinliği düzenleyelim ve görevleri paylaşalım.

Üç kişilik gruplara ayrılalım.
"Kültür Günü" etkinliklerine karar verelim. (Yemekler, gösteriler, konserler, vb.)
Görev paylaşımı yapalım. (Kim hangi etkinliklerden sorumlu olacak?)
Etkinlik zamanı ve yerine karar verelim. (Nerede ve hangi tarihte olacak?)
Program hakkında konuşalım. (Etkinlik saatleri, sırası, katılım ücretleri vb.)
Davetlilere karar verelim. (Kimleri çağıracağız, kimlere haber vereceğiz?)

YAZMA

9Aşağıdaki örnek festival programını ve davet mektubunu inceleyelim. Konuşma bölümündeki etkinliğinizden yola çıkarak bir festival programı ve davet mektubu hazırlayalım.

1. Sınıf arkadaşlarınızla 3 kişilik gruplar oluşturun.
2. "Kültür Günü" etkinliğiniz için bir festival programı hazırlayın.
3. "Kültür Günü" etkinliğiniz için bir davet mektubu yazın.
4. Festival programınızı ve davet mektubunuzu sınıf arkadaşlarınızla paylaşın.

festival programme poster with a plate and cutlery logo, a "ÇEŞME" logo and a bunch of asparagus

9. ALAÇATI OT FESTİVALİ
5-8 Nisan

5 Nisan Perşembe

• 10:30 Söyleşi: Yediklerimizin Bize Verdiği Enerji, Otların ve Baharın Etkileri — Silvia Egger Gundevir — Yer: Evliyagil Otel
• 12:00 Sakız Fidanı Dikimi ve Sakız Ağacı Koleksiyon Bahçesi Ziyareti (Petek Evler Yeni Sakızlık Sahası) — Ahmet Keçeci — Hareket: Alaçatı Eski Belediye Önü
• 13:30 Yemek Atölyesi: Sarmaşık Çorbası, Sarmaşıklı Ekmek ve Sarmaşık Soslu Tam Buğday Erişte — Ayşe Nur Mıhçı — Yer: Asma Yaprağı Bahçe
• 15:00 Video gösterimi: Türkiye Biyolojik Çeşitliliği, Beslenme ve Gıda için Biyoçeşitlilik — Birgul Guner — Yer: İmren Han Otel
• 15:30 Alaçatı Bitkileri Uygulama Bahçesi Ziyareti — Aysun Yenice — Yer: Alaçatı Eski Belediye Binası Bahçesi
• 16:30 Şefler Meydanı: Çilekli, Cevizli, Tulum Peynirli Sarmaşık Salatası, Sarmaşık ve Tilkişenli Hoplatma, Sarmaşık & Tilkişen Mücveri — Gökçen Adar — Yer: Alaçatı Çarşı Meydanı

6 Nisan Cuma

• 15:00 FESTİVAL KORTEJİ
• 15:00 Söyleşi: Festival Teması: Kuşkonmaz ve Sarmaşık Otları — Dr. Ayfer Tan & Dr. Saadet Tuğrul Ay — Yer: İmren Han Otel
• 16:00 Tadım: Organik Zeytinyağı — Yer: Köstem Otel
• 16:30 Şefler Meydanı: Aydın Demir, Asude Akıncı — Yabani Kuşkonmaz Çorbası, Kuşkonmazlı Mantar Kavurma, Kuşkonmazlı Baklava Böreği, Unsuz Sarmaşıklı Ekmek, Zeytinyağlı Bulgurlu Sarmaşık, Susamlı Kuşkonmaz Kavurma — Yer: Alaçatı Çarşı Meydanı

7 Nisan Cumartesi

• 12:00 Söyleşi: Baharın Müjdecisi: Kuşkonmaz — Aslı Aksoy - Elibelinde Tarım Kurucusu — Yer: Köstem Otel
• 13:00 Yemek Atölyesi: Kuşkonmazlı Bahar Salatası, Sarmaşıklı Taze Baharatlı Sucuk Sote — Dilek Yetkiner — Yer: Insula Otel - Restoran
• 14:30 Söyleşi: Brezilya'nın Besleyici Yabani Bitkileri (Nutritious Wild Plants from Brazil) — Dr. Daniela Moura de Oliveira Beltrame — Yer: İmren Han Otel
• 15:30 Söyleşi: Anadolu'nun Bitki ve Kültür İlişkisi — Video gösterimi: Türkiye Bitkileri — Prof. Dr. Galip Akaydın — Yer: İmren Han Otel
• 16:30 Şefler Meydanı: Tevfik Alparslan, Burak Sırmaçekici — Mühürlenmiş Uskumrulu Yaban Sarmaşık Otu, Nar Ekşili Domates Kreması ile Çiğ Şevketi Bostan ile Yaban Kuşkonmaz Salatası, Avokado, Yeşil Zeytin Salsa ile Sarmaşıklı Kesme Makarna, Sarmaşık Pate, Sarmaşıklı Bahar Salatası — Yer: Alaçatı Çarşı Meydanı
• 20:00 Konser: Gökçe — Yer: Alaçatı Amfi Tiyatro

8 Nisan Pazar

• 12:00 Yarışma: En Fazla Ot Çeşidini Toplama ve En Güzel Ot Yemeği — Yer: Alaçatı Amfi Tiyatro
• 14:00 Ödül Töreni

* Stantlar her gün saat 11:00'de açılacaktır

SERGİLER

• PORTFOLYO / PORTFOLIO 70'LERDEN 2018'E ZANAAT / SANAT (Lif Sanatı Sergisi - Atölye çalışması) — Suhandan Özay Demirkan — 5-24 Nisan 2018 Yer: Atölye /Galeri Suhandan, Kemalpaşa Caddesi No.21 Alaçatı
• İLHAMIM ALAÇATI / Resim Sergisi — Chermine Vidori Yer: Heavenly Made, 12001 Sk. No. 84 Hacımemiş - Alaçatı
• ÖLMEZ AĞACIN ÖYKÜSÜ / Fotoğraf Sergisi — Zeytin Dostu Derneği Yer: Köstem Otel, 11003 Sk. No.12 Alaçatı
• YARIMADANIN PRENSESİ / Resim Sergisi — Feriha Dağlı — Yer: Köstem Otel, 11003 Sk. No.12 Alaçatı
• KAYBOLAN DİŞİL CAZİBENİN PORTRELERİ / Fotoğraf Sergisi — Peter Schoenborn Yer: Limonaia Hotel, 2055 Sk. No. 1 Alaçatı
• GEÇMİŞİN İZ DÜŞÜMLERİNDE (Kapılar Pencereler) / Tekstil Uygulamaları — Şükran Tümer Yer: İyi Pizza, Tokoğlu Mah. Cumhuriyet Cad. No. 22 Alaçatı

* Sergi açılışları 6 Nisan Cuma günü saat time, faint print'de yapılacaktır.

Sergiler faint print, opening hours of the exhibitions

invitation card decorated with flowers and leaves

Zaman: 5-8 Nisan
Yer: Alaçatı Sokakları

5-8 Nisan tarihlerindeki festivalimizde sizleri Alaçatı'nın doğal otlarını tatmaya, bölgemizdeki lezzetli yemekleri yemeye davet ediyoruz. Festivalimizde konserler, yemek stantları, yarışmalar, gösteriler ve daha birçok etkinlik sizleri bekliyor.

ALAÇATI HALKI

Not: Festivalimize katılım ücretsizdir.

İZLE - ÖĞREN

BİR GEZGİNLE SÖYLEŞİ

1Videoyu izleyelim. Aşağıdaki soruları cevaplayalım.

6 QR code

1. Mehmet şu anda ne iş yapıyor?
   a. gezgin
   b. reklamcı
   c. youtuber
2. Mehmet gezilerinde özellikle hangi konuları inceliyor?
   a. Kültürlerin dillerini
   b. Kültürlerin tarihini
   c. Kültürlerin yemeklerini
3. Mehmet, "Hatay kocaman bir mutfak." diyerek neyi kastediyor?
   a. Hatay'ın yemekleri çok lezzetlidir.
   b. Hatay'daki evlerde mutfaklar büyüktür.
   c. Hatay mutfağınca yemek çeşitliliği fazladır.
4. Mehmet'in gezileri genellikle nasıl?
   a. Sıradan
   b. Şaşırtıcı
   c. Tehlikeli
5. Aşağıdakilerden hangisi Mehmet'in gezilerindeki sorunlardan birisi değildir? ✎
   a. Dil sorunu
   b. Konaklama sorunu
   c. Para sorunu
6. Mehmet, Afrika'daki kabile ile ilgili olarak hangi konudan bahsetmiyor? ✎
   a. Kabilenin yemek kaynakları.
   b. Kabiledeki kadınların rolleri.
   c. Kabilenin dini ve inançları.
7. Mehmet'in en sevdiği ülke neresi?
   a. Makedonya
   b. Sırbistan
   c. Küba
8. Mehmet gezgin olmasaydı, .
   a. sık sık seyahat etmezdi.
   b. reklamcı olurdu.
   c. gazeteci olurdu.
9. Mehmet, trenle seyahat etmeyi seviyor çünkü .
   a. trenle yolculuk yapmak daha ucuz.
   b. trende farklı gezginlerle tanışma imkânı var.
   c. trenle seyahat daha hızlı.
10. Mehmet seyahatleri sayesinde .
    a. hayatını daha anlamlı hâle getiriyor.
    b. çok para kazanıyor.
    c. insanlara ilham veriyor.

video still — a man and a woman talking at a table in front of bookshelves

GÜNLÜK İFADELER

RUH HÂLİNİ ANLATMA

a woman covering her eyes with her hands, a sad face drawn on one palm and a happy face on the other

• Moralim iyi / bozuk.
• Keyfim yerinde.
• Keyfime diyecek yok!
• Ne sen sor, ne ben söyleyeyim.
• Bir elim yağda, bir elim balda.
• Yuvarlanıp gidiyoruz.
• Daha ne olsun!
• İç güveysinden hâllice.

KENDİNİ ÇEK

a globe with an aeroplane surrounded by famous world landmarks

Bir video çekelim. Videoda aşağıdaki sorulardan biri hakkında konuşalım.

Ülkende yaşadığın şehirde değişiklik yapma imkânı verselerdi neler yapardın?
Dünyanın en ünlü şehirleri hangileridir? Bu şehirleri hangi özellikleri ünlü yapmıştır?
En çok görmek istediğin şehir hangisi? Bu şehrin özellikleri neler?

MİKROFON SENDE

Arkadaşlarımızla aşağıdaki oyunu oynayalım. Zar atalım ve tabloda ilerleyelim. Tablodaki boşlukları dolduralım. Tabloyu kim önce bitirirse o şampiyon olur.

BAŞLANGIÇ

1. Bugün okula gelmeseydim, ...
2. ..., zengin olurdum.
3. ..., o restorana gitmezdim.
4. Evin kapısını kilitleseydim, ...
5. Doğum gününü hatırlasaydım, ...
6. Çiçekleri sulasaydın, ...
7. ..., uçağı kaçırmazdık.
8. Türkçe öğrenmeye başlamasaydım, ...
9. Bu hafta vaktim olsaydı, ...
10. Dün gece dışarı çıksaydım, ...
11. Ailemin sözlerini dinleseydim, ...
12. Pencereyi açık bırakmasaydın, ...
13. ..., tatile giderdim.
14. ..., iyi uyurdum.
15. Daha iyi futbol oynasaydık, ...
16. ..., zamanında gelirdim.
17. Not alsaydın, ...
18. ..., fotoğraf çekerdim.
19. ..., çok gülerdik.
20. ..., takım elbise giymezdim.
21. ..., seni havaalanından alırdık.
22. ..., onu daha çok severdim.
23. Tekrar sınav olsaydım, ...
24. Seni on yıl önce tanısaydım, ...
25. Ben öğretmen olsaydım, ...
26. Bütün paramı harcamasaydım, ...
27. ..., hasta olmazdın.

BİTİŞ

KÜLTÜRDEN KÜLTÜRE

MİSAFİR KÜLTÜRÜ

four photos — Turkish tea with simit-shaped biscuits; a couple in kimono kneeling at a low table in a Japanese room; a guest handing a gift and shaking hands at a door; men in Arab dress serving coffee in a decorated room

Türklerde misafir ağırlama geleneği çok eskilere dayanmaktadır ve önemini kaybetmeden günümüze kadar gelmiştir. Her evde bir misafir odası vardır. Misafir odası evin en büyük, en güzel odasıdır. Eğer misafir çaya gelecekse ve ev sahibi bunu önceden biliyorsa börek, kurabiye, kek gibi yiyecekler; yemeğe gelecekse çorba, zeytinyağlı, sıcak et yemekleri, salatalar hazırlar. Türkler misafirleri kapıda mutlaka güler yüzle karşılar. Misafir kapıdan içeri girdiğinde ayakkabılarını çıkarır, misafir terliklerini giyer. Misafir yeni bir eve gidiyorsa mutlaka bir ev hediyesi, çikolata, meyve, dondurma, şekerleme gibi hediyeler götürür. Sohbet sırasında evin çocuğu misafirlere kolonya, şeker ikram eder. Evin hanımı misafirlere yanında Türk lokumu yahut çikolatayla beraber Türk kahvesi ikram eder.

Bir Japon'un sizi evine davet etmesi çok büyük bir olaydır, genellikle Türklerdeki gibi misafir ağırlama yoktur, aileler dışarıda bir restoranda görüşür. Eğer bir Japon sizi evine davet ettiyse bu sizin için büyük bir onurdur ama sakın ayakkabılarınızla içeri girmeyin, bir çuval inciri berbat edersiniz. Japonya'da eve kimse ayakkabıyla girmez, evde ayakkabı çıkarma geleneği Türklerinkine çok benzer. Japonya'da ev sahibi size çay ikram ettiyse, bu artık gitme vakti demektir. Çayı içip hemen kalkmanız doğru olur.

İngiltere'de yemeğe davetliyseniz, eliniz boş gitmeniz doğru olmaz. Küçük bir hediye götürmelisiniz. Bu, çiçek veya çikolata olabilir. Çiçek seçimi konusunda biraz dikkatli olmalısınız. İngilizlere göre karanfiller kötü şans getirir. Krizantemler cenazeler, güller ise sevgililer içindir. Yapma çiçek buketlerini tercih edebilirsiniz. Eğer birkaç günlüğüne bir İngiliz'in evinde kalıyorsanız, ayrılırken teşekkür etmek için ona küçük bir hediye verebilirsiniz.

Arapların çoğunun yaşam biçimleri birbirine benzer. Evlerin başlıca eşyaları halılar, kilimler ve yastıklardır. Bir eve girmeden önce misafirler, halıları kirletmemek için ayakkabılarını çıkarır ve bir kenara oturur. Odanın ortasına oturmaları ya da sırtlarını birine dönmeleri uygun değildir. Evler genellikle "selamlık" ve "harem" olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Selamlıkta erkekler, haremde kadınlar misafir edilir. Yemekler haremde, çay ve kahve ise selamlıkta pişirilir.

Aşağıdaki soruları cevaplayalım.

1. Sizin ülkenizde misafirler nasıl ağırlanıyor?
2. Evinize misafir gelmeden önce ne gibi hazırlıklar yapıyorsunuz?
3. Evinize gelen misafirler nelere dikkat ediyor?

BİR ADIM ÖTESİ

Yoksa

Bu söylediklerimi not alsanız iyi olur. Yoksa unutabilirsiniz.
Dışarıda durma, hemen içeri gir. Yoksa yağmurda ıslanacaksın.
Acele etsen iyi olur. Yoksa otobüsü kaçıracaksın.

EĞLENELİM ÖĞRENELİM

KAZAN

Nasrettin Hoca, komşusundan bir gün bir kazan ödünç ister. İade ederken de hem teşekkür eder, hem içine minik bir tencere koyar. Komşusu merakla bu minik tencereyi sorunca da "Komşu, bizdeyken kazanın doğurdu." der. Komşusu bu işe pek sevinir. Aradan epey zaman geçer, Hoca yine komşusundan kazanını ödünç ister. Komşusu da sevinerek verir. Ama bu kez aradan günler, haftalar, hatta aylar geçer, kazandan ve Hoca'dan ses gelmez. Nihayet bir gün komşusu konuyu açmaya karar verir, "Hoca bizim kazana ne oldu?" diye sorar. Hoca da üzgün bir ifadeyle, "Komşu çok zaman geçti aradan, senin kazan öldü. Sana nasıl söyleyeceğim, diye düşünüp duruyordum." deyince komşusu sinirlenir. "Hocam ne diyorsunuz? Hiç kazan ölür mü? Kazan canlı mı ki ölsün?" der. Hoca, komşusuna "Doğurunca sevinmiştin, sesin çıkmamıştı; şimdi ölünce neden feryat ediyorsun?" der.

NELER ÖĞRENDİK?

1Aşağıdaki cümleleri şart kipinin hikâyesini (-sAydI) kullanarak yeniden yazalım.

1. Bugün derse geç kaldık çünkü evden erken çıkmadık.
   Evden erken çıksaydık, derse geç kalmazdık.
2. Motoru çok hızlı ve dikkatsiz kullandı. Kaza yaptı.
   .
3. Haberi olmadan bozuk yemek yedi ve zehirlendi.
   .
4. Ödevimizi erkenden bitiremedik ve sabaha kadar çalıştık.
   .
5. Dün akşam evde kaldım ve akşam yemeğini yalnız başıma yedim.
   .
6. Sınavlardan kaldım çünkü hiç çalışmadım.
   .
7. Kötü hava şartları nedeniyle uçağımız iptal oldu bu nedenle geç kaldık.
   .
8. Ambulans zamanında geldi ve yaralı kişiyi hastaneye götürdü.
   .
9. Korku filmlerini sevmiyorum yoksa seninle izlerdim.
   .
10. Yağmur yağdı bu nedenle düğünü bahçede değil salonda yaptılar.
    .

2Doğru cevabı işaretleyim.

1. İşiniz bize haber verin.
   a. bite bite b. biter bitmez c. bitti biteli
2. Bu kitabı hayata farklı bakıyorum.
   a. okuya okuya b. okur okumaz c. okuduğumdan beri
3. Yeni evimize duvarları boyamalıyız.
   a. taşınmadan önce b. taşına taşına c. taşınmasına rağmen
4. Evde sıkıldık. Dışarı çıkıp yürüyüş yapalım mı?
   a. oturdu oturalı b. otura otura c. oturur oturmaz
5. Sınavlarım güzel bir tatil yapacağım.
   a. biterken b. biterek c. bitince
6. Bu şehre sadece işe gidip geliyorum. Başka hiçbir şey yapmıyorum.
   a. geldim geleli b. gelir gelmez c. gele gele
7. Yarın sabah evi temizlemeye başlayacağım çünkü akşam misafir gelecek.
   a. uyandım uyanalı b. uyana uyana c. uyanır uyanmaz
8. benimle konuşmuyor.
   a. Tartıştığımızdan beri b. Tartışa tartışa c. Tartışır tartışmaz
9. Projeyi zamanında teslim paramızı eksik verdiler.
   a. ettik edeli b. etmemize rağmen c. ede ede
10. Bir konuda bilgi sahibi o konuda konuşmamalısınız.
    a. olarak b. olunca c. olmadan

ÖZ DEĞERLENDİRME

Bunları Türkçede yapabilir misiniz? Her cümle için kendinize bir puan veriniz. 1: Yapamam, 2: Biraz yapabilirim, 3: Yapabilirim, 4: İyi yapabilirim, 5: Çok iyi yapabilirim.

KELİME LİSTESİ

İSİMLER

• barış
• beden dili
• buket
• canlılık
• dindarlık
• dolunay
• etkinlik
• festival
• göçebe
• göz teması
• hayat tarzı
• karanfil
• karmaşık
• karnaval
• keçi
• kolonya
• krizantem
• kumaş
• maske
• masumiyet
• oğlak
• onur
• organik
• ot
• portakal çiçeği
• reklamcılık
• rengarenk
• sakinlik
• sosyal sınıf
• şekerleme
• tarım
• temsilci
• veba
• yapma
• yayla
• yörük
• yün
• zafer işareti

FİİLLER

• dolmak
• göç etmek
• kendine güvenmek
• otlamak
• otlatmak
• sağlamak
• sürdürmek
• tazminat ödemek
• temas etmek

KALIP İFADELER

• bir araya getirmek
• bir çuval inciri berbat etmek
• gitmeye değer
• geçimini sağlamak
• göz atmak
• hayatında yer almak
• her bütçeye uygun
• misafir ağırlama
• siz siz olun
• sokakları kaplamak