ÜNİTE 5 — ZAMAN ZAMAN

unit opener photo — hieroglyphs on the Dikilitaş obelisk and the domes and minarets of a mosque in İstanbul

ÜNİTE 5

BECERİLER

• Saati söyleme
• Not yazma
• Tebrik etme

DİL BİLGİSİ

• Saatler
• Belirli geçmiş zaman
• -DAn -(y)A kadar
• -DAn önce / sonra
• -mAdAn önce / -DIktAn sonra
• -DAn beri, -DIr

KELİMELER

• Tarih
• Bayramlar
• Özel günler

ZAMAN ZAMAN

four photos — two young women looking at a wristwatch, two women in traditional folk costumes dancing, a couple opening a gift box, a boy giving flowers to a woman

A. SAATLER

saat kaç, saat kaçta, ne zaman, geçe, kala

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdaki süreleri küçükten büyüğe doğru sıralayalım.

ay, saat, yıl, saniye, dakika, gün, hafta, mevsim

2Aşağıdaki saatleri resimlerle eşleştirelim.

five clocks — 1. wall clock showing 2:00; 2. wall clock showing 2:30; 3. alarm clock showing 9:00; 4. wall clock showing 5:05; 5. digital clock showing 12:00

Saat dokuz. ( ) Saat iki buçuk. ( ) Saat beşi beş geçiyor. ( ) Saat on iki. ( ) Saat iki. ( )

OKUMA

NE ZAMAN?

1 — two young women and a young man in a suit

A: Pardon! Saat kaç?
B: Sekizi çeyrek geçiyor.
A: Teşekkürler.
B: Rica ederim.

2 — two young women, one looking at her wristwatch

A: Film kaçta başlıyor?
B: Altıya çeyrek kala başlıyor.
A: Şimdi saat kaç?
B: Beşi yirmi beş geçiyor.
A: Gecikiyoruz. Haydi gidelim!

3 — a young man and a young woman with notebooks talking

A: Ders programın nasıl? Boş vaktin var mı?
B: Dersler saat dokuz buçuktan bire kadar sürüyor. Saat ikiye kadar boşum. Sonra saat ikiden dördü çeyrek geçeye kadar devam ediyor.

4 — a young woman and a young man talking in a park

A: İşin saat kaçta başlıyor?
B: Sabah dokuzda başlıyor.
A: Saat kaçta bitiyor?
B: Akşam altıda bitiyor. Bir saat öğle molası veriyorum. Toplam 8 saat çalışıyorum.

3Aşağıdaki saatler hangi diyaloglarda var? Bulalım.

08.15 ( ) / 14.00 ( ) / 16.15 ( ) / 17.45 ( ) / 09.00 ( ) / 13.00 ( ) / 18.00 ( ) / 09.30 ( ) / 17.25 ( )

YA SİZ?

1. Şimdi saat kaç?
2. Saat kaçta kalkıyorsunuz?

DİL BİLGİSİ

Saatler (Telling the Time)

60 saniye: 1 dakika | 60 dakika: 1 saat | 30 dakika: yarım saat | 15 dakika: çeyrek

Saat kaç?

clock face diagram — arrows from 12 down to 6 on the right side (geçiyor) and from 6 up to 12 on the left side (var)

Saat kaçta?

clock face diagram — arrows from 12 down to 6 on the right side (geçe) and from 6 up to 12 on the left side (kala)

4Aşağıdaki saatleri yazalım.

1. 11.00: .
2. 14.15: .
3. 18.30: .
4. 23.20: .
5. 21.50: .
6. 17.45: .

5Aşağıdaki boşlukları dolduralım.

1. Televizyonda haberler (19.00) başlıyor.
2. Saat (08.20) otobüse biniyorum.
3. Toplantı (13.30) bitiyor.
4. Seni (10.45) okulda bekliyorlar.
5. Hastanede (12.15) randevum var.

-DAn -(y)A Kadar (From ... to / until ...)

isim + -DAn isim + -(y)A kadar

Örnek:

Sabah ondan on bir buçuğa kadar kütüphanedeyim.
Bugün akşama kadar okuldayım.
İstanbul'dan Ankara'ya kadar trenle gidiyorum.
Ocaktan şubata kadar okul tatil.
Bugün dersin saat kaçtan kaça kadar?
Saat 12.30'dan 15.30'a kadar toplantı var.

6Aşağıdaki cümleleri örneklerdeki gibi tamamlayalım.

1. Saat iki oraya geliyorum.
2. Melda sabah sekiz buçuk akşam yedi çalışıyor.
3. Konferans, pazartesi cuma devam ediyor.
4. Sabah sekiz buçuk öğleden sonra iki Türkçe öğreniyoruz.
5. Her akşam Taksim' Sultanahmet' yürüyorum.
6. Toplantı kaç kaç sürecek?
7. Akşam işim yok; yardım istiyor musun?

7Aşağıdaki ilana bakalım. Soruları cevaplayalım.

course advertisement — İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi logo, photo of a smiling young woman and young man

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DİL MERKEZİ

Yabancılar İçin Türkçe Kursu Programı

• Pazartesi-Salı-Çarşamba-Perşembe : 08.30 - 12.30
• Başlangıç ve Bitiş Tarihi : 01 Ekim-12 Aralık
• Son başvuru tarihi : 26 Eylül

Genel İngilizce Kursu Programı

• Pazartesi-Çarşamba-Perşembe : 18.30 - 21.30
• Başlangıç ve Bitiş Tarihi : 9 Temmuz-3 Eylül
• Son başvuru tarihi : 6 Temmuz

Hafta Sonu Sabah Yabancı Dil Sınavı Programı

• Cumartesi-Pazar : 10.00 - 14.00
• Başlangıç ve Bitiş Tarihi : 7 Temmuz-14 Ağustos
• Son başvuru tarihi : 5 Temmuz

+90 212 243 67 29 | dilmerk@istanbul.edu.tr | www.istanbul.edu.tr/dilmer

1. Türkçe kursu saat kaçta başlıyor?
   .
2. Yabancı dil sınavı saat kaçtan kaça kadar?
   .
3. Hangi günler genel İngilizce kursu var?
   .
4. Genel İngilizce kursu saat kaça kadar devam ediyor?
   .
5. Hangi günler yabancı dil sınavı var?
   .
6. Türkçe kursu hangi tarihte bitiyor?
   .

DİNLEME

ÇOK İŞİM VAR!

8Can'ın ajandasına bakalım. Metni dinleyelim. Boşlukları dolduralım.

13

Can's planner — two spiral notebook pages

22 Temmuz Pazartesi
(1) toplantı
23 Temmuz Salı
(2) dişçi randevusu
24 Temmuz Çarşamba
(3) Liman Restoran
25 Temmuz Perşembe
(4) basketbol maçı
26 Temmuz Cuma
(5)
27 Temmuz Cumartesi
(6) İngilizce kursu
28 Temmuz Pazar (6)
İngilizce kursu

YAZMA

9Aşağıda iki durum verilmiştir. Bu iki durumdan birini seçin ve rollere göre bir diyalog yazın. Bu kişiler ve arkadaşları için ortak bir plan yapın. Saat kaçta buluşuyorsunuz? Nerede buluşuyorsunuz? Bilgileri yazın.

1. Hava güneşli ve sıcak. Bugün Pazar. Öğleden sonra dışarı çıkmak istiyorsunuz. Nereye gitmek istiyorsunuz? Saat kaçta buluşuyorsunuz?
2. Dışarı çıkıyorsunuz. Tarihi yerleri geziyorsunuz. Şimdi çok yorgunsunuz. Nereye gitmek istiyorsunuz? Ne yemek istiyorsunuz? Saat kaçta buluşuyorsunuz?

Diyalogda şu mekânlarda buluşabilirsiniz:

• Vapur iskelesi
• Otobüs durağı
• Metro durağı
• Tramvay durağı
• Kitapçı önü
• Meydan

KONUŞMA

10Yandaki ajandaya bakalım. Bu ajandaya üç planımızı yazalım. Sonra sınıftan arkadaşlarımızla konuşalım ve planlar yapalım. Tabloya yazalım.

Örnek:

A: Salı sabah boş musun?
B: Salı sabah Türkçe dersim var ama öğlen boşum.
A: O zaman salı öğlen yemek yiyoruz.
B: Tamam o zaman. Görüşmek üzere.

B. BAYRAMLAR

geldim, çalıştın mı, yapmadım, gitmedin mi

• -Dün okula geldim.
• -Akşam ders çalıştın mı?
• -Bugün ödev yapmadım.
• -Eve gitmedin mi?

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdaki sorulara cevap verelim.

• Bugün hangi gün?
• Yarın hangi gün?
• Biz hangi aydayız?
• Hangi mevsimde aralık, ocak, şubat ayları vardır?
• Sonbaharda hangi aylar vardır?
• Hafta sonunda hangi günler vardır?

2Sizin ülkenizde hangi günler tatil?

3Türkiye'de hangi günler tatil? Biliyor musun?

4Türkiye'deki tatil günlerini tarihler ile eşleştirelim.

5Aşağıdaki sözcük ve sözcük öbeklerinin anlamlarını sözlükten bulalım, sınıfta arkadaşlarımızla paylaşalım.

6Aşağıdaki resimler kutudaki sözcük öbeklerinden hangisini anlatıyor, bakalım ve arkadaşlarımızla paylaşalım.

six photos — 1. a little girl kissing an elderly person's hand; 2. a military band marching in front of buildings hung with Turkish flags and an Atatürk portrait; 3. girls in red T-shirts dancing with red pom-poms; 4. cologne being poured into someone's hands; 5. an equestrian statue with a Turkish flag; 6. a little girl next to a glass bowl of wrapped candies

OKUMA

BİR BAYRAM SABAHI

Bugün bayram ve Marakeş'te bir bayram sabahı.

Hend: Günaydın, Yousef oğlum. Bugün bayram ve büyük bir kahvaltı hazırlıyorum. Sen kahvaltı için ekmek alabilir misin? Kahvaltıya teyzenler ve amcanlar geliyor.
Yousef: Günaydın anne. Bu çok güzel bir bayram sabahı. Her Ramazan Bayramı'nda bu kahvaltıyı bütün aile beraber yapıyoruz. Geçen yıl bayramı İstanbul'da geçirdim. Şimdi o günleri çok özlüyorum.
Hend: Evet oğlum, geçen bayramı İstanbul'da kutladın. Türkiye'de hangi bayramlar var? Biliyor musun?
Yousef: Türkiye'de iki dini ve dört milli bayram var. Bu günlerde insanlar işe ve okula gitmiyor. Dini bayramlar Fas ile aynı. Kurban Bayramı ve Ramazan Bayramı. Ramazan Bayramı üç gün, Kurban Bayramı dört gün sürüyor.
Hend: Bayramdan önce insanlar neler yapıyorlar? Biz Marakeş'te özel yemekler ve hazırlıklar yapıyoruz, biliyorsun.
Yousef: Evet anne, bayramdan önce insanlar alışveriş yapıyorlar, evlerini temizliyorlar ve bayrama hazırlanıyorlar. Geçen sene Türk arkadaşım Ahmet beni bayram günü evine davet etti. Ahmet ve ailesiyle çok güzel bir bayram geçirdik. Geçen sene bayram kahvaltısını Ahmetler ile yaptım.
Hend: Bayram günü nasıldı? Neler yaptınız?
Yousef: Bütün aile bayram için en yeni kıyafetlerini giydiler. O kıyafetlere "bayramlık" diyorlar. Kahvaltıdan sonra küçük çocuklar büyüklerin ellerini öptü. Büyükler de onlara bayram harçlığı verdi.
Hend: Bayram günü insanlar birbirlerini ziyaret ediyorlar mı?
Yousef: Ahmet'in dedesi ve anneannesi de Ahmetlerin evinde yaşıyor, bu sebeple o gün Ahmet'in evine çok misafir geldi. Her misafire önce kolonya ve bayram şekeri sonra Türk kahvesi ve çay ikram ettiler. Ahmet'in annesi bayram için özel yemekler yaptı ve bayram için özel baklava hazırladı. Çok lezzetliydi, hâlâ tadı damağımda.
Hend: Peki Türkiye'de başka hangi bayramları kutluyorlar?
Yousef: Türkiye'de ayrıca milli bayramlar var.
Hend: Milli bayramlarda insanlar neler yapıyorlar, bu bayramlara nasıl hazırlanıyorlar?
Yousef: Bu bayramlar başlamadan önce insanlar okullarda ve şehirlerde hazırlık yapıyorlar. Büyük stadyumlar ve büyük meydanlarda milli bayramları kutluyorlar. Bu kutlamalarda insanlar şiirler okuyorlar, bazen dans ve spor gösterileri yapıyorlar ve marşlar söylüyorlar.
Hend: Sen Türkiye'de hiç milli bir bayrama katıldın mı?
Yousef: Evet anne, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı Türk arkadaşlarımla beraber İstanbul'da kutladık. İnsanlarla beraber büyük bir meydanda gösterilere katıldım. Şimdi Türkiye'yi çok özlüyorum. Tatilden sonra tekrar İstanbul'a gidiyorum ve çok mutluyum.
Hend: Çok güzel. Kahvaltıda bunları misafirlerimize de anlat.
Yousef: Tamam anne.

7Metne göre aşağıdaki cümlelere doğru ise "D" yanlış ise "Y" koyalım.

1. Yousef ve annesi Marakeş'te bir bayram sabahı sohbet ediyorlar. ( )
2. Yousef geçen bayramı Marakeş'te geçirdi. ( )
3. Türkiye'de iki dini bayram vardır. ( )
4. Türkiye'de insanlar bayramdan önce hediyeler alıyorlar. ( )
5. Yousef geçen sene bayram sabahı arkadaşında kahvaltı yaptı. ( )
6. İnsanlar bayramda yeni kıyafetler giyiyorlar, buna bayramlık diyorlar. ( )
7. Ahmet'in annesi bayram için özel bir kek yaptı. ( )
8. Milli bayramlarda stadyumlarda insanlar kutlama yapıyorlar. ( )
9. Yousef 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı İstanbul'da kutladı. ( )
10. Yousef tekrar İstanbul'a dönmek istiyor çünkü İstanbul'u özlüyor. ( )

DİL BİLGİSİ

Belirli Geçmiş Zaman (-DI)

Bu kip, yüklemin anlattığı işin, oluşun ya da hareketin sözün söylendiği zamandan önce yapıldığını ve bitirildiğini anlatır.
"Belirli Geçmiş Zaman" describes an activity or event that happened before the time of speaking; the action mentioned is already completed.

Geçmiş zaman şu zaman zarfları ile kullanılabilir: dün, önceki gün, bugüne kadar, şimdiye kadar, geçen cuma, geçen sene, on dakika önce, dört yıl önce, biraz önce...

Örnek:

Geçen hafta Ankara'ya gittim.
Kardeşim geçen yıl Türkçe öğrendi.
Ben dün okula gitmedim.
Daha önce hiç İstanbul'a geldin mi?

8Aşağıdaki cümleleri örnekteki gibi dolduralım.

1. Amcam geçen hafta İzmir'den gel .
2. O bu sabah kahvaltıda simit ye .
3. Siz dün akşam hangi filmi izle ?
4. Sen dün kursa gel ?
5. Geçen ay Tuğçe ile Kadir evlen .
6. Biz o filmi daha önce hiç seyret .
7. Ben on dakika önce onu kantinde gör .
8. Biz üniversiteden geçen yıl mezun ol .
9. Sen bugüne kadar hiç hayvanat bahçesine git ?
10. Onlar 45 dakika önce derse başla .

9Doğru seçeneği işaretleyiniz.

1. Ben bu sabah okula .
   a. yürüdüm b. yürüdün
2. Mehmet geçen sene üniversite sınavına ama kazanamadı.
   a. giriyor b. girdi
3. Hafta sonu bütün sınıf sinemaya .
   a. gittik b. gittiniz
4. Dün onlar okula .
   a. geldiniz b. gelmediler
5. Sen bu konuyu ?
   a. anlamadınız mı? b. anlamadın mı?
6. Bugüne kadar onu hiç .
   a. görmedim b. gördüm
7. Biz saatlerce masada ama hiç .
   a. oturdunuz / konuşmadınız b. oturduk / konuşmadık
8. Ben dün akşam seni .
   a. aradım b. aradın

10Aşağıdaki metindeki boşlukları şimdiki zaman (-Iyor) ve belirli geçmiş zaman (-DI) ile tamamlayınız.

Ben Türkiye'ye beş ay önce gel1. İstanbul'da Türkçe kursuna başla2. Ailem Hindistan'da yaşa 3. Onları çok özle4. Şimdi Türkçe öğren5. Kuzenim İstanbul'da öğrenci. Ben kuzenim ile beraber aynı evde yaşa6. Her işi beraber yap7. Ben dün bir Hint yemeği yap 8. Kuzenim de bulaşıkları yıka9. Biz her hafta sonu beraber bir Türkçe film izle10. Dün akşam da bir komedi filmi izle11. Ben kuzenim ile evde hiç Hintçe konuş12. Türkçe konuş13. Geçen hafta evimize sınıf arkadaşlarımızı davet et14, arkadaşlarımızla beraber bir oyun oyna15. Oyunun adı "Haydi Türkçe Konuşalım" dı. Birbirimize Türkçe sorular sor16 ve cevap ver17. Biz çok eğlen18. Benim farklı ülkelerden arkadaşlarım var. Hepimiz aynı sınıfta Türkçe öğren19. Hafta içi her gün okula git20. Benim en yakın arkadaşım Omar. O Filistin'den gel21. Omar Türkiye'ye gelmeden önce Türkçe öğrenmiş bu sebeple o çok iyi Türkçe bil22 ve konuş23. Ben Omar ile derste biraz pratik yap24. Bazen Sally de bize katıl25 ve teneffüste beraber çay iç26. Sınıfta iki tane Hindistanlı arkadaşım var ama ben onlarla hiç Hintçe konuş27. Sınıfımı, arkadaşlarımı ve öğretmenimi çok sev28.

DİNLEME

11Aşağıdaki fiillerin anlamlarını sözlükten bulalım.

BAYRAM TATİLİ

12Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayalım.

14

a young man with a laptop and a young woman talking at a café table

1. Bayram tatili kaç gündü?
   a. dokuz b. beş
2. Müge tatile kim ile gitti?
   a. Ersin b. Lisa
3. Müge nereye gitti?
   a. Erzurum b. Ankara
4. Müge ve arkadaşı Palandöken'de ne yapmak istediler?
   a. gezmek b. kayak yapmak
5. Müge nasıl bir tatil geçirdi?
   a. iyi b. kötü
6. Müge ve arkadaşı havalimanında kaç saat beklediler?
   a. beş b. iki
7. Müge ve arkadaşı Erzurum'da otelde kaç gece kaldılar?
   a. iki gece b. bir gece
8. Ersin bayram tatilinde nereye gitti?
   a. Ankara b. Erzurum
9. Ersin bayram tatilinde kimlerle zaman geçirdi?
   a. arkadaşları b. ailesi
10. Müge ve arkadaşı tatilden memnun kaldılar mı?
    a. evet b. hayır

KONUŞMA

13Aşağıdaki tabloya özel günlerimizi tarihleriyle yazalım. Arkadaşımıza aşağıdaki soruları soralım. Arkadaşımız için hangi tarihler özel? O günlerde neler yapıyor, öğrenelim.

• Hangi günler senin için özel?
• Bu gün / günler neden özel?
• Hangi günlerde ülkende milli / dini bayramları kutluyorsunuz?
• Bu özel günlerde neler yapıyorsunuz? Geçen yıl neler yaptın?
• Hayatındaki özel günler hangileri? ( evlilik yıl dönümü / doğum günü / yıl dönümü /....)
• Ülken için önemli günler hangileri? O günlerde neler yapıyorsunuz?

YAZMA

İRAN'DA NEVRUZ HAZIRLIKLARI

Biz İranlılar için yılbaşı Nevruz'dur. Benim ailem de Nevruz'a çok önem veriyor ve ülkemizde iki hafta tatil var. Bayramdan önce biz genellikle alışverişe gidiyoruz ve bayrama hazırlanıyoruz.
Geçen yıl Nevruz'da yurttaydım ve Nevruz'u arkadaşlarımla birlikte kutladık. Kutlamadan önce özel bir sofra hazırladık. Bu sofradaki 7 şeyin ismi Farsçada "S" harfi ile başlıyor. Biz arkadaşlarımla bu sofraya sebze, elma (sib), sirke, demir para (sekke), sarımsak (sir), özel bir tatlı (semenu) ve iğne (senced) koyduk. Çünkü bu 7 yiyecek ve eşya bize uğur getiriyor. Çok güzel bir gündü.

14Sizin ülkenizde hangi bayramlar var? Bir tanesini seçelim. Geçen yıl o günde neler yaptınız? Yazalım.

• Bayramın adı ne? Bayram neden önemli?
• Ne zaman kutladınız?
• Nasıl kutladınız? Neler yaptınız?
• Kimlerle beraber kutladınız? Ailenizi ziyaret ettiniz mi?
• Bayramdan önce neler yaptınız? Hangi hazırlıkları yaptınız?
• Ülkenizden / ailenizden uzakta hiç kutladınız mı?

C. ÖZEL GÜNLER

üç gündür, beş aydır, 2000'den beri, 7 yıldan beri, sabahtan beri, kahvaltı yaptıktan sonra, eve gelmeden önce

• -Sabahtan beri açım.
• -Üç gündür İstanbul'dayız.
• -Kahvaltı yaptıktan sonra okula gidiyorum.
• -Eve gelmeden önce ekmek al.

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdakilere bakalım. Ne zaman, ne söylüyoruz? Eşleştirelim.

Anneler günü ( ) Hastalık ( ) Bayram ( ) Düğün ( ) Doğum günü ( ) Yeni yıl ( )

six greeting cards

1. colourful bunting Bayramınız Kutlu Olsun.
2. a cup with a steaming heart Geçmiş Olsun
3. Christmas-tree branches and ornaments İyi Seneler
4. red tulips Anneler Günün Kutlu Olsun Anneciğim
5. a cake and gift boxes Doğum Günün Kutlu Olsun Nice Senelere
6. wedding rings and a flowering branch Sonsuz Mutluluklar

OKUMA

2Aşağıdaki başlıkları uygun metinlere yerleştirelim.

ÖZEL GÜNLER

Evlilik Yıl Dönümü / Anneler Günü / Öğretmenler Günü / Doğum Günü

(1)

a mother hugged by her son and daughter, holding flowers

Türkiye'de mayıs ayının ikinci pazar günü anneler günüdür. Biz anneler gününden önce annemize bir hediye alıyoruz. O gün annemize çiçekler ile hediyelerimizi veriyoruz. Hediyelerimizi verdikten sonra annem, babam ile hep beraber yemeğe gidiyoruz. Yemek yedikten sonra anneannemi ve babaannemi ziyaret ediyoruz. Onların da anneler gününü kutluyoruz ve hediyelerini veriyoruz. O gün herkes çok mutlu oluyor.

(2)

a smiling couple

Ahmet ile ben 3 yıldır evliyiz. Biz her yıl evlilik yıl dönümümüzü dışarıda kutluyoruz. O gün birbirimize hediyeler alıyoruz. Dışarıda güzel bir yemek yiyoruz ve eğleniyoruz. Bu sene yıl dönümümüzü evde kutladık. Çünkü geçen ay bebeğimiz doğdu.

(3)

a boy giving flowers to a woman

Biz ilkokul birinci sınıftan beri her 24 Kasım öğretmenler gününde öğretmenimize çeşitli küçük hediyeler alıyoruz ya da bütün sınıf para topluyoruz ve büyük bir hediye alıyoruz. Biz öğretmenimizi çok seviyoruz çünkü o bize her gün yeni bir şeyler öğretiyor.

(4)

young women at a birthday party with a cake

Ben Gözde. Doğum günüm 27 Aralık'ta. Senelerden beri farklı yerlerde doğum günü partisi yapıyorum. Bazen kafede, bazen restoranda, bazen evde doğum günümü arkadaşlarımla kutluyoruz. Bazen onlar beni şaşırtıyor. Bu yıl arkadaşlarım iş yerime geldiler. O gün hep beraber pasta kestik. Ben mumları üflemeden önce dilek diledim. Sonra sohbet ettik ve eğlendik.

3Metinlerde hangi soruların cevapları var? İşaretleyim

YA SİZ?

Siz doğum gününüzde neler yapıyorsunuz? Anlatalım.

DİL BİLGİSİ

-DAn önce / sonra, mAdAn önce / DIktAn sonra
(Before / after something, before / after doing something)

İsim + -DAn   önce        Fiil +   -mAdAn önce
              sonra                -DIktAn sonra

Örnek:

Biz yemekten önce ellerimizi yıkıyoruz.
İşten sonra İngilizce kursuna gidiyorum.
Okuldan sonra sinemaya gidiyor muyuz?
Toplantıya gelmeden önce hazırlık yapıyorum.
Akşam biraz televizyon izledikten sonra uyudum.

4Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım.

1. Uyu mutlaka kitap okuyorum.
2. Onlar kahvaltı yürüyüş yaptılar.
3. Mert, askerden dön evleniyor.
4. Film bilet al.
5. Derya sınıfa herkes giriyor. O hep geç kalıyor.
6. Yemek ye dişlerimi fırçalıyorum.
7. Sınav ders çalıştım.
8. Bayram alışveriş yapıyoruz.
9. Ofise patronum geliyorum.
10. Türkiye'ye gel Türkçe öğrendim.
11. Tatile çık mutlaka yer ayırt.
12. Sütü satın al son kullanma tarihine bak.

5Demet'in ajandasını okuyalım. Cümleleri "-DAn önce / sonra, -mAdAn önce ve -DIktAn sonra" ile yeniden yazalım.

Sabah kalktıktan sonra duş alıyorum.

-DAn beri , -DIr ( Since, for)

-DAn beri ve –DIr yapıları, fiilin ne zaman başladığını ya da ne kadar süredir devam ettiğini anlatmak için kullanılır.
"-DAn beri" and "–DIr" explains the duration of an action that has been going on for a certain period of time. These two forms can be considered as the counterparts of "since" and "for" in English, respectively. "–DAn beri" indicates a specific point in time as the starting moment of an action, whereas "–DIr" is used only for indicating a period of time.

        -DAn beri
İsim +
        -DIr

Örnek:

Üç senedir Türkiye'de yaşıyorum.
Ekim'den beri bu ofiste çalışıyoruz.
Sen ne zamandır seyahat etmiyorsun?
2000'den beri evliyim.

1. NOT: Eğer fiilin başlama zamanı belirtiliyorsa, sadece "-DAn beri" yapısı kullanılır. Fiilin başlama zamanı belirtilmiyorsa "-DAn beri" de "-DIr" da kullanılabilir.
If the starting time of the action is known, "-DAn beri" must be used. If the starting time of the action is not specified, either "-DAn beri" or "-DIr" can be used without causing any changes in the meaning.

2. NOT: Gün, hafta, ay, yıl gibi zaman bildiren kelimeler çoğul ekleri kullanılarak her iki durumda da kullanılabilir.
Time indicators such as "gün", "hafta" and "yıl" may be used with either "-DAn beri"or "DIr" when used with the plural suffix.
**Örnek:**Günlerden beri ders çalışıyor. = Günlerdir ders çalışıyor.
Yıllardan beri onunla arkadaşız. = Yıllardır onunla arkadaşız.

6Aşağıdaki cümleleri örneklerdeki gibi tamamlayalım.

1. Ne zaman geliyorsun? Seni iki saat bekliyorum.
2. Uzun zaman onu görmek istiyorum.
3. Sabah evdeyiz. Çok sıkıldık.
4. Sekiz ay ailemden uzaktayım.
5. Yolda kaza var. Saat yedi trafikteyiz.
6. Otobüsteyim ve yanımdaki kadın çok geveze. İstanbul konuşuyor.
7. Anneannem geçen salı bizde kalıyor.
8. Kaç sene bu işte çalışıyorsun?
9. Geçen hafta hastayım.
10. Nergiz 23 Ekim' İzmir'de.

7Aşağıdaki soruları kendimize göre cevaplayalım.

1. Ne zamandan beri Türkçe öğreniyorsun? .
2. Kaç saattir yemek yemiyorsun? .
3. Ne zamandan beri sinemaya gitmiyorsun? .
4. Kaç saatten beri uyumuyorsun? .
5. Ne zamandan beri çalışıyorsun? .

DİNLEME

a smiling woman opening a gift box, a man leaning over her shoulder

DOĞUM GÜNÜ

8Bugün Aynur'un doğum günü. Metni dinleyelim. O ve eşi bu akşam ne yapıyorlar? Söyleyelim.

15

9Metne göre uygun kelimeleri seçelim.

1. Semih Aynur'a elbise / gömlek alıyor.
2. Semih bir haftadır / üç gündür Aynur için hediye arıyor.
3. Semih ve Aynur uzun zamandır / senelerdir tiyatroya gitmiyor.
4. Oyun 18.00'de / 20,00'de başlıyor.
5. Onlar akşam sinemaya / tiyatroya gidiyorlar.

10Aşağıdaki boşlukları metne göre tamamlayalım.

1. İşte bu hediyen! Umarım seversin. bu elbiseyi arıyorum.
2. Çok teşekkür ederim. güzel bir elbise. Rengi çok güzel. Çok sevdim.
3. Güneş Restoran mı? her doğum günümde oraya gidiyoruz. Başka bir yere gitmek istiyorum.
4. Peki, o zaman tiyatroya gidelim. tiyatroya gitmiyoruz.
5. Büyük Tiyatro'da var. Güzel diyorlar.
6. Taksim'de 'da. Oyun 'de başlıyor. Oyundan önce bir şeyler içeriz.

YAZMA

11Aşağıdaki metni okuyalım.

ANNELER GÜNÜ

a girl holding a gift box and a man holding roses behind their backs, a woman sitting on a sofa in the background

Bugün anneler günü. Türkiye'de mayıs ayının ikinci pazar günü anneler günüdür. Bugün annemize bir sürpriz yapmak istiyoruz. Geçen sene anneler gününde ben, babam ve kardeşim bir plan yaptık. Anneme bir hediye aldık. Babam bir yüzük almak istedi, kardeşim büyük bir pasta almak istedi ve ben de bir buket çiçek almak istedim. Ama paramız bu hediyeler için yetersizdi. Daha sonra anneme güzel bir buket çiçek aldık. Çünkü annem çiçekleri çok seviyor. Dışarıda yemek yedik ve anneler gününü kutladık. Annem çok mutlu oldu. Bu sene anneler gününde ne hediye alıyoruz, henüz karar vermedik. Ben güzel bir kitap almak istiyorum. Biz şimdi kardeşim ile hediye almak için alışverişe gidiyoruz. Akşam bütün aile evde güzel bir kutlama yapmak istiyoruz.

12Sorulara cevap verelim. Geçen sene anneler gününde neler yaptınız? Bir metin yazalım.

Anneler gününü kutluyor musunuz?
Anneler gününü ne zaman kutluyorsunuz?
Anneler gününde annenize ne hediye alıyorsunuz?
Geçen sene anneler gününü nerede ve nasıl kutladınız?
Annenize geçen sene ne hediye aldınız?

KONUŞMA

13Aşağıdaki soruları arkadaşımıza soralım. Onun sorularına cevap verelim.

ÖĞRENCİ A

1. Kaç saattir uyumuyorsun?
2. Ne zaman kitap okuyorsun / film izliyorsun? (Ödevimi yaptıktan sonra / uyumadan önce vs.)
3. Ne zamandır cep telefonun var?
4. Kaç aydır bu şehirde yaşıyorsun?
5. Ne zamandan beri gözlük / lens takıyorsun?
6. En son ne zaman tatile çıktın?

ÖĞRENCİ B

1. En son ne zaman sinemaya gittin?
2. Ne zamandır Türkçe öğreniyorsun?
3. İlk ne zaman Türk kahvaltısı yaptın?
4. Ne kadar süredir kendine kıyafet almadın?
5. Ne zaman ders çalışıyorsun? (Yemekten sonra / Uyumadan önce vs.)
6. Yurt dışına çıkmadan önce neler hissettin? (Korktun mu? Heyecanlandın mı? ...)

İZLE - ÖĞREN

NE ZAMANDANDIR?

1Videoları izleyelim. Boşlukları tamamlayalım.

9

video still — two young men sitting on the grass talking

1. Reza 'ten beri Türkiye'de yaşıyor.
2. Reza Türkiye'de yapıyor.
3. Reza on aydır ülkesine gidemiyor çünkü yüksek lisansını .
4. Muhammed Türkiye'de öğreniyor.
5. Muhammed yurtta . Akrabasının yanında kalıyor.

YENİ KARARLAR

2Ali'nin yeni yıl için kararları neler? İşaretleyelim.

10

video still — a smiling young man in a checked shirt

a. Sosyal bir kişi olmak ( )
b. Zengin bir kişi olmak ( )
c. Daha çok çalışmak ( )
d. Sağlıklı yiyecekler yemek ( )
e. Daha az para harcamak ( )

3Metinde aşağıdaki sorulardan hangilerinin cevapları vardır. İşaretleyelim.

GÜNLÜK İFADELER

TEPKİLER

twelve photos of surprised and reacting people, most of them on the phone

Tabii ki! / Hayret! / Anladım / Hay hay! / Öyle mi! / Neyse! / Haydi canım! / Bana ne! / Doğru! / Yok artık! / Sana ne! / İlginç! / Olamaz! / Elbette / Vay be!

MİKROFON SENDE

Afişlere bakalım. Bu festivalleri biliyor musunuz? Onlar hakkında neler biliyorsunuz?

Bir festival için afiş tasarlayalım. Afişte aşağıdaki bilgileri verelim.
Konu / Yer / Zaman / Ücret

festival poster — illustrated cinema street scene with film characters; sponsor logos along the bottom

• İSTANBUL KÜLTÜR SANAT VAKFI
• İKSV FİLM
• 37. İSTANBUL FİLM FESTİVALİ
• 6-17 NİSAN 2018
• biletix

festival poster — castle outline and herbs, coloured stickers, sponsor logos

• BODRUM
• ACI OT FESTİVALİ
• 24-25 MART 2018
• ORTAKENT-KÖY İÇİ
• ACI OT / ADA MARULU / YÖRESEL YEMEKLER / BALDIRAN / TİLKİŞEN / small sticker label
• #aciotfestivali
• www.aciotfestivali.com

KENDİNİ ÇEK

Sizin ülkenizde meşhur bir festival var mı? Aşağıdaki soruları cevaplayalım. Festivalimizi tanıtalım.

Festivaldeki insanlar neler yapıyorlar?
Festival ne zaman ve nerede?
Festivale nasıl gidiyoruz?
Festivale katılım ücreti nedir?

KÜLTÜRDEN KÜLTÜRE

İLGİNÇ FESTİVALLER

Hıdrellez

people around a large bonfire at night

Türk dünyasında her sene insanlar Hıdrellez'i kutluyor. 6 Mayıs'ta insanlar büyük bir kutlama yapıyorlar. İnsanlar 6 Mayıs gecesi büyük bir ateş yakıyorlar ve üstünden atlıyorlar. Böylece yeni yılda sağlıklı olacağız, berekete kavuşacağız, diye düşünüyorlar. Ayrıca bir kâğıda ev, araba, mezuniyet, evlilik gibi dileklerini yazıyorlar ve bu kâğıtları gül ağacına asıyorlar. Gece sonunda bu kâğıtları denize veya nehre atıyorlar.

Domates Festivali

people covered in crushed tomatoes

Her ağustos ayının son çarşambası insanlar İspanya'nın Bunol köyüne geliyor ve domates festivalini kutluyor. Bu festival bir hafta sürüyor. İnsanlar burada bir saat birbirlerine domates atıyor ve eğleniyorlar. Bir saat sonra köy sokakları domates çorbasına benziyor. Bu festivale birçok turist de katılıyor.

Holi Renk Festivali

a crowd throwing coloured powder

Bahar mevsiminin ilk dolunay zamanı insanlar Hindistan'da renk festivalinde baharı kutluyor. Festival iki gün sürüyor. Festivalde insanlar odun topluyorlar ve büyük bir ateş yakıyorlar. Sonra bu ateşten bir parça götürüyorlar. Çünkü onlar, ateş, evlerini ve kendilerini koruyor, diye düşünüyor. Festival günü insanlar yüzlerine boya sürüyor ve birbirlerine kırmızı, sarı, yeşil, mavi, mor boyalar atıyor. Bu şekilde insanlar baharı karşılıyor.

1. İnsanlar bu festivalleri nerede ve ne zaman kutluyor?
2. Sizce bu festivallerden hangisi daha ilginç?
3. Sizin ülkenizde bu festivallere benzer ilginç bir festival var mı?

BİR ADIM ÖTESİ

Sabah / Sabahta işe gidiyorum.
Öğlen / Öğlende arkadaşlarımla buluşuyorum.
Akşam / Akşamda yemek yiyorum.
Kışın / Kışta kalın kıyafetler giyiyoruz.
Yazın / Yazda denizde yüzüyoruz.
İlkbaharda / İlkbaharın çiçekler açıyor.
Sonbaharda / Sonbaharın okullar başlıyor.

EĞLENELİM ÖĞRENELİM

İki gruba ayrılalım. 4 ünlü 6 ünsüz harf yazalım. Bu harfleri kullanalım ve bir dakika içerisinde kelimeler yazalım. Hangi grup daha çok kelime buluyor? Yarışalım.

Örnek:

A E A İ K M S T L R
Kalem
Masa
Makas...

NELER ÖĞRENDİK?

1Boşlukları uygun kelimeler ile dolduralım.

1. 60 = 1 dakika
2. 60 = 1 saat
3. 24 = 1 gün
4. 7 gün = 1
5. 3 ay = 1
6. 12 = 1 yıl

2Boşlukları aşağıdaki kelimeler ile dolduralım.

geçe / kala / geçiyor / var / buçuk / buçukta / çeyrek

1. Saat on iki okula gel.
2. Film sekizi geçe başlıyor.
3. Saat üçe beş .
4. Saat yediyi yirmi kalkıyorum.
5. Saat bir .
6. Saat onu on .
7. Ali Bey saat altıya yirmi eve geliyor.

3Aşağıdaki soruları cevaplayalım.

1. Doğum günün ne zaman?
2. Hangi günler okula gitmiyorsun?
3. Sabah kalktıktan sonra neler yapıyorsun?
4. Yatmadan önce neler yapıyorsun?
5. Ne zamandan beri Türkiye'desin?
6. Kaç saattir uyumuyorsun?
7. Ne zaman tatile çıkıyorsun?
8. Saat kaçta öğle yemeği yiyorsun?
9. Şimdi saat kaç?
10. Hangi günler kursa geliyorsun?

4Aşağıdaki boşlukları "-DAn önce / sonra, -mAdAn önce, -DIktAn sonra, -DIr, -DAn beri" ile dolduralım.

Aydın ile yarın evleniyoruz. Biz 2 sene1 birlikteyiz. Düğün için her şey hazır ama çok heyecanlanıyorum. Yarın sabah çok erken kalkıyorum. Güzel bir kahvaltı yap2 evden çıkıyorum. Düğün3 ablam ve arkadaşlarım ile kuaföre gidiyorum. Orada saçlarımı ve makyajımı yaptırıyorum. Kuaförden çık4 fotoğrafçıya gidiyoruz. Aydın ile düğün fotoğraflarımızı çektiriyoruz. Düğün salonuna git5 ailemle vedalaşmak için eve tekrar dönüyoruz. Sonra bütün ailemle beraber düğün salonuna gidiyoruz. Düğün başla6 biz, odamızda nikâh memurunu bekliyoruz. Nikâh memuru gel7 düğün başlıyor. Düğünde pasta kesiyoruz, dans ediyoruz ve eğleniyoruz. Düğün bit8 biz balayına gidiyoruz. Ben yıllar9 bugünü bekliyorum. Çok mutluyum.

ÖZ DEĞERLENDİRME

Bunları Türkçede yapabilir misiniz? Her cümle için kendinize bir puan veriniz.
1: Yapamam, 2: Biraz yapabilirim, 3: Yapabilirim, 4: İyi yapabilirim, 5: Çok iyi yapabilirim.

KELİME LİSTESİ

İSİMLER

• ağustos
• ajanda
• akıl
• anma
• aralık
• ateş
• baklava
• balayı
• bayram
• bayramlık
• bereket
• biricik
• birlikte
• birliktelik
• boya
• bozuk
• buçuk
• buket
• cimri
• coşku
• cuma
• cumartesi
• çarşamba
• çeşitli
• çeyrek
• çorba
• dakika
• dilek
• dini
• dişçi
• dolunay
• düğün
• egemenlik
• ekim
• evlilik
• eylül
• galeri
• gelecek
• gençlik
• geveze
• gösteri
• harçlık
• harf
• hayvanat bahçesi
• hazırlık
• haziran
• hece
• heyecan
• ilginç
• ilkbahar
• kasım
• kaza
• kış
• kurum
• kutlama
• kültür
• marş
• mart
• mavi
• mayıs
• mevsim
• mezuniyet
• milli
• mola
• mor
• nice
• nikah
• nikah memuru
• nisan
• odun
• ömür
• özel
• palto
• pazar
• pazartesi
• perşembe
• program
• randevu
• resmi
• rezervasyon
• salı
• saniye
• sarı
• saygıdeğer
• sevgili
• sonbahar
• son kullanma tarihi
• sürpriz
• şubat
• temmuz
• toplantı
• ulusal
• ücret
• vakit
• yaz
• yeşil
• yılbaşı
• yıl dönümü
• yüzük
• zafer
• zorluk

FİİLLER

• anlamak
• asmak
• atlamak
• atmak
• beklemek
• benzemek
• bozulmak
• davet etmek
• değiştirmek
• devam etmek
• dilemek
• doğmak
• eğlenmek
• el öpmek
• evlenmek
• gecikmek
• gösteri yapmak
• götürmek
• ikram etmek
• heyecanlanmak
• kapanmak
• karşılamak
• katılmak
• kavuşmak
• kayak yapmak
• kolonya dökmek
• korumak
• kutlamak
• öpmek
• para toplamak
• pişman olmak
• pratik yapmak
• satın almak
• sofra hazırlamak
• sosyal olmak
• sürmek
• tadı damağında kalmak
• tasarlamak
• toplamak
• uğur getirmek
• üflemek
• vedalaşmak
• yakmak
• yaşlanmak
• yenmek
• yer ayırtmak
• yıkamak
• zaman geçirmek
• ziyaret etmek