ÜNİTE 6 — ÇEVREMİZ VE BİZ

unit opener photo — Ayasofya at night with a crescent moon

ÜNİTE 6

BECERİLER

• Aile, akraba ve çevreyi tanıtma
• Yer - yön ifadelerini kullanma
• Karşılaştırma yapma

DİL BİLGİSİ

• İsim tamlamaları
• -ki eki
• Karşılaştırma (daha, en)

KELİMELER

• Akrabalık isimleri
• Yer - yön bildiren kelimeler
• Vücudumuz
• Hastalıklar

ÇEVREMİZ VE BİZ

four photos — a young man writing at a desk, a woman with a tissue at her nose, a doctor with a stethoscope talking to a patient, a woman walking among autumn leaves

A. AİLEM

teyzemin adı, Ali'nin arabası, Ayşe'nin annesinin arabası, İstanbul Üniversitesi

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Tabloyu aşağıdaki akrabalık isimleriyle dolduralım.

kardeş, oğul, karı, kız kardeş, kız

2Aşağıdaki resme bakalım. Boşlukları yandaki kelimeler ile dolduralım.

family photo with name labels — Şükran, Murat, Gül, Berk, Aslı, Yüksel

1. Şükran, Yüksel'in .
2. Aslı, Murat'ın .
3. Berk, Aslı'nın .
4. Gül ve Berk .
5. Murat ile Aslı .
6. Aslı, Yüksel'in .

OKUMA

AKRABALARIM

a smiling girl with long hair

Merhaba! Benim adım Gül. Ben İstanbul'da yaşıyorum. Benim büyük ve mutlu bir ailem var. Babamın adı Murat, annemin adı Aslı. Babam 35 yaşında ve doktor. O bir hastanede çalışıyor ve çok meşgul. Zamanının çoğu hastanede geçiyor. Annem 33 yaşında ve ev hanımı. Bütün gün bizimle ilgileniyor. Erkek kardeşimin adı Berk. Berk benden dört yaş küçük. Berk ile aynı okula gidiyoruz. O çok yaramaz.

Annemin babası ve annesi bize çok yakın oturuyorlar. Dedemin adı Yüksel. O 65 yaşında. Anneannemin adı Şükran. O 60 yaşında. Onların ikisi de emekli. Ben sık sık onların evine gidiyorum. Onlarla beraber parka gidiyoruz ve geziyoruz. Annemin bir kız kardeşi var. Seda teyzem 30 yaşında ve evli. O Kabataş Lisesinde öğretmenlik yapıyor. Teyzemin eşinin adı Mehmet. Mehmet eniştemin bir mağazası var. Onların çocukları Zeynep ve Eren benim kuzenlerim. Onlar benden çok küçük. Zeynep 3 yaşında, Eren ise 1 yaşında. Onlar gerçekten çok tatlılar. Herkes onlara bayılıyor.

an elderly man picking apples from a tree

Babamın babası ve annesi Sivas'ta yaşıyor. Dedemin adı Fikret, babaannemin adı Ayşe. Onlar Sivas'ta küçük bir köyde yaşıyorlar. Onlar çiftçi. Her yaz onları ziyarete gidiyoruz. Orada onların bahçeli bir evi var. Bahçelerinde meyve ağaçları var. Onlar orada kendi sebzelerini yetiştiriyorlar. Babamın iki ağabeyi var. Büyük amcam Ahmet 50 yaşında, o da Sivas'ta dedem ve babaannem ile beraber yaşıyor. Amcamın karısı Nermin yengem ev hanımı. Onların üç çocukları var. Onların adları Fatma, Nursel ve Mustafa. Onların hepsi üniversitede öğrenci. Çok akıllı ve çalışkanlar. Küçük amcam Kemal 40 yaşında ve makine mühendisi. Amcamın eşi Sibel yengem 35 yaşında ve terzi. Onlar da İstanbul'da oturuyorlar. Onların bir çocuğu var. Kuzenim Eda benimle aynı yaşta. Onunla çok iyi anlaşıyoruz.

Benim büyük bir ailem var. Hepimiz bayram ve tatillerde bir araya geliyoruz. Sık sık telefonda görüşüyoruz. Onları çok seviyorum.

3Aşağıdaki kişiler kim? Metne göre yazalım.

1. Murat: Gül'ün babası / Aslı'nın kocası
2. Yüksel: .
3. Berk: .
4. Mehmet: .
5. Fikret: .
6. Nursel: .
7. Aslı: .
8. Şükran: .
9. Seda: .
10. Zeynep: .
11. Nermin: .
12. Kemal: .

YA SİZ?

Sizin nasıl bir aileniz var? Kısaca tanıtalım.

DİL BİLGİSİ

İsim Tamlamaları (Compound Nouns)

Belirtili İsim Tamlaması (Definite Compound Nouns)

Tamlayanın ilgi ekini (-In/-nIn), tamlananın da 3.tekil kişi iyelik ekini (-I/-sI) aldığı tamlamalardır. Belirtili isim tamlamasını bulmak için tamlanana "Neyin?" "Kimin?" sorularını sormak gerekir. Bu tamlamalar tamlayana ait olmayı, onunla ilgili olmayı anlatır.

Definite compound nouns comprise of two elements as "the possessor/determiner" and "the possessed/determined". These compound nouns mostly indicate cases of possession or cases of a close relation between "the determiner" and "the determined" (e. g. benim arabam (my car), dersin sonu (the end of the class)). The word with the possessive suffix (-In/-nIn) indicates the owner or the possessor. Question words "Whose?", "of whom" or "of which" may be directed at the determined to specify the determiner. Unlike English, the possessed, or the determined noun is also suffixed with (-I/-sI) when forming such compound nouns.

Örnek:

• Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.
• Odanın rengi mavi.
• Ali'nin arabasına biniyorum.
• Sınıfın kapısı kapalı.
• Televizyonun kumandası bozuk.
• Seda'nın annesinin adı Leyla.
• Benim odam Hakan Bey'in odasının yanında.

4Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım.

1. Ayşe' elbise çok güzel.
2. Yıl son ay aralıktır.
3. Ebru göz mavidir.
4. Yarın Ahmet düğün gidiyorum.
5. Bu sınıf öğrenci nerede?
6. Tuğçe' ofis yer güzel.
7. Çanta iç ne var?
8. Arkadaşım anne ev gidiyoruz.
9. Okul kütüphane geliyorum.
10. Bu kahve şeker çok az.

Belirtisiz İsim Tamlaması (Indefinite Compound Nouns)

Tamlayanı yalın hâlde (eksiz) bulunan, tamlananı 3. tekil kişi iyelik ekini (-I/-sI) alan tamlamalardır. Bu tamlama bir nesnenin türünü ve adını gösterir.

These compound nouns indicate either the name of an object (Boğaz Köprüsü (The Bosphorus Bridge)), or the sort, type or category to which an object belongs (mercimek çorbası (Lentil Soup) or diş fırçası (toothbrush). As possession is not involved, the determiner does not take any possessive suffixes. However, unlike English, the determined noun is supposed to take –I/-sI suffix to form an indefinite compound noun.

Örnek:

• Yeni bir güneş gözlüğü almak istiyorum.
• Ben İstanbul Üniversitesinde okuyorum.
• Selim'in kol saati çok pahalı.
• Haftaya yeni bir çamaşır makinesi alıyoruz.
• Çalışma masasının üstünde kitabım var.
• O sınıfta bilgisayar kursunun öğrencileri var.

5Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım.

1. Ütü masa kırık. Dikkat et!
2. Bu akşam yemekte mercimek çorba, Akdeniz salata ve patlıcan yemek var.
3. Yarın saat 14.00'te Taksim Meydan buluşuyoruz.
4. Her gün Türk kahve içiyorum.
5. Elif, Vatan Cadde oturuyor.
6. Bu akşam, klasik müzik konser gidiyoruz.
7. Kahvaltıda meyve su içiyorum.
8. Öğrenciler dün Türkçe sınav girdi.
9. Geçen hafta yatak oda boyadık.
10. Yaz tatil Antalya'ya gidiyorum.

6Uygun seçeneği işaretleyelim.

1. Arkadaşımın eşyalarımı bıraktım.
   a. evi — b. ev — c. evine — d. evini
2. Türkçe sonra ailemle telefonda konuşuyorum.
   a. kursunu — b. kursu — c. kursunda — d. kursundan
3. Dersten sonra okulun kahve içiyoruz.
   a. bahçesinde — b. bahçesi — c. bahçesine — d. bahçede
4. Kitaplarını masanın koydu.
   a. üstünü — b. üstünde — c. üstü — d. üstüne
5. İstiklal her gün binlerce insan yürüyor.
   a. Caddesi — b. Caddesinde — c. Cadde — d. Caddesinin
6. Ben çayımı şekerli içiyorum. Çay alabilir miyim?
   a. kaşık — b. kaşığına — c. kaşığı — d. kaşığında
7. Dün güneş kaybettim.
   a. gözlüğü — b. gözlüklerim — c. gözlüğüm — d. gözlüğümü
8. Annemin kız benim teyzemdir.
   a. kardeş — b. kardeşi — c. kardeşinden — d. kardeşine
9. Boş zamanlarımda ilkokul matematik dersi veriyorum.
   a. öğrencilere — b. öğrencileri — c. öğrencilerini — d. öğrencilerine
10. Mehmet'in inanmıyor musunuz?
    a. sözlerini — b. sözlerinde — c. sözleri — d. sözlerine
11. duvarlarında fotoğraflar ve resimler var.
    a. Odada — b. Odasının — c. Odasına — d. Odası
12. Bu kitabın eksik.
    a. sayfayı — b. sayfaları — c. sayfasında — d. sayfasını
13. Senin dosyaların Pınar'ın içinde.
    a. çantasında — b. çantası — c. çantasının — d. çantasına
14. Onun kalem rengi çok güzel.
    a. kutusu — b. kutusuna — c. kutusunda — d. kutusunun
15. Yemek ayağı kırık.
    a. masanın — b. masası — c. masanı — d. masasının

DİNLEME

EN İYİ ARKADAŞIM

7Kate ve Mohanad kendi ülkelerindeki en yakın arkadaşlarını anlatıyor. Onları dinleyelim, boşlukları dolduralım.

16

photos of Kate and Mohanad (labelled), a smiling woman in a white blouse, a young man writing at a desk

Adı: 1
Yaşı: 2
Ülkesi: 3
Mesleği: 4
Hobileri: 5
Onlar ne zamandan beri arkadaşlar?
6
Onlar birlikte ne yapıyor?
7

Adı: 8
Yaşı: 9
Ülkesi: 10
Mesleği: 11
Hobileri: 12
Onlar ne zamandan beri arkadaşlar?
13
Onlar birlikte ne yapıyor?
14

YAZMA

8Akrabalarınızı tanıtınız.

Fiziksel özellikleri
Göz rengi / saç rengi / boyu
Güzel / zayıf / kısa boylu / uzun saçlı / genç ....
Karakter özellikleri
Çalışkan / tembel sinirli / sakin
dağınık / düzenli cimri / cömert
geveze / sessiz
O ne iş yapıyor? / Nerede yaşıyor?
Birlikte neler yapıyorsunuz?

a large family in a circle looking down at the camera

ÖRNEK:

Ablamın adı Merve. O 25 yaşında. Uzun boylu ve zayıf. Onun gözleri yeşil ve saçları kahverengi. Ablam çok çalışkan ve düzenli. O çok sakin, hiçbir zaman sinirli değil. Ablam şimdi yüksek lisans yapıyor ve genelde ders çalışıyor. Biz çok iyi anlaşıyoruz. Ablam bana hep yardım ediyor. Biz birlikte dışarı çıkıyoruz, sohbet ediyoruz. Bazen anneme ve babama yardım ediyoruz.

KONUŞMA

9Aşağıdaki soruları arkadaşımıza soralım. Onun sorularına cevap verelim.

ÖĞRENCİ A

1. Annenin kaç kardeşi var?
2. Kuzenin var mı? O/Onlar kaç yaşında?
3. Amcan ne iş yapıyor?
4. Halanın çocukları var mı?
5. Deden sinirli mi, sakin mi?

ÖĞRENCİ B

1. Babanın kaç kardeşi var?
2. Ablan/Ağabeyin var mı? Kaç yaşında?
3. Dayın nerede yaşıyor?
4. Teyzen evli mi, bekâr mı?
5. Anneannen/Babaannen kaç yaşında?

B. NEREDE?

karşıdaki, masadaki, onunki, yarınki, dünkü

-Affedersiniz! Market nerede?
-Karşıdaki sokakta.
-Hangi dersi daha çok seviyorsun?
-Yarınki sınava çalışıyorum.

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1. Park
2. Büfe
3. Okul
4. Banka
5. Otel
6. Market
7. Alışveriş Merkezi
8. Kafe
9. Hastane
10. Köprü
11. Nehir
12. Kafe
13. Spor Salonu
14. Otopark

street map with numbered pins 1–14 for the places above; a river along the right edge

Mevlana Caddesi / Atatürk Caddesi / Lale Sokak / Gül Sokak / Manolya Sokak / Ulus Caddesi / Akasya Caddesi / Papatya Sokak

1Haritaya bakalım. Aşağıdaki kelimeleri uygun boşluklara yerleştirelim.

arasında / içinde / üstünde / yanında / karşısında / arkasında / kenarında

1. Büfe, parkın .
2. Lale Sokak, okul ile kafenin .
3. Alışveriş merkezi, otelin .
4. Banka, otelin .
5. Hastane, parkın .
6. Köprü, nehrin .
7. Kafe, nehrin .

OKUMA

BENİM MAHALLEM

a woman walking among autumn leaves

Merhaba! Ben Melek. Burası benim mahallem. En büyük hobilerimden biri hafta sonları mahallede vakit geçirmek. Evim, Ulus Caddesi'nde. Her sabah evden çıkıyorum ve Atatürk Caddesi'ndeki parka gidiyorum. Burası çok güzel bir yer. Her yerde ağaçlar ve yürüyüş yerleri var. Burası her sabah çok kalabalık oluyor. Birçok insan sabahları burada spor yapıyor. Çocuklar top oynuyor, salıncakta sallanıyor. Burada yaklaşık bir saat yürüyüş yapıyorum. Yürüyüşten sonra parkın içinden geçiyorum ve Mevlana Caddesi'ndeki kafede kahvaltı yapıyorum. Kafenin sahibi Ali Bey. Onun kafesi senelerdir burada. Mahallede başka birçok kafe var. Ama onunki farklı. Buradaki yemekler çok lezzetli ve burası rahat bir mekân. İnsanlar çok güleryüzlü. Ben burada güzel bir kahvaltı yaptıktan sonra Ulus Caddesi'ndeki alışveriş merkezine gidiyorum. Alışveriş merkezinin içinde mağazalar ve sinemalar var. Ben boş zamanlarımı burada geçiriyorum. Alışveriş yapıyorum ve sinemaya gidiyorum. Benim evimin yakınında bir nehir var. Genellikle işten çıktıktan sonra nehrin kenarındaki kafelere gidiyorum, çay içiyorum ve buradaki manzarayı izliyorum. Burada dinleniyorum. Mahallemde her şeyi bulmak mümkün. Evimin karşısında bir spor salonu, onun biraz ilerisinde bankalar, arka sokağımda hastane, market var. Burada yaşamak güzel.

2Aşağıdaki cümleler doğru ise "D" yanlış ise "Y" yazalım.

1. Melek, mahallesinden memnun. ( )
2. Atatürk Caddesi'ndeki kafenin yanında nehir var. ( )
3. Mevlana Caddesi'ndeki kafenin sahibi Ali Bey. ( )
4. Mağazalar, Mevlana Caddesi'nde. ( )
5. Spor salonu, Melek'in evine yakın. ( )
6. Melek, Ali Bey'in kafesini beğeniyor. ( )

YA SİZ?

Sizin mahalleniz nasıl? Anlatalım.

DİL BİLGİSİ

-ki Eki (-ki as a postposition)

İsim soylu kelimelere eklenir ve o ismin neyle, kimle ilişkisi olduğunu anlatır. Sıfat ve zamir görevinde kullanılır.

Added to nominal words, "-ki" indicates to whom or what an object is related. This suffix can function either as an adjective or as a pronoun.

Sıfat Görevinde (Adjective Function)

"-ki", bulunma durum eki almış isimlerden ya da zaman zarflarından sonra geldiği zaman, eklendiği kelimeyi sıfat yapar.

When added to nouns or time adverbs bearing the locative case, "-ki" transforms the word in question into an adjective. (e. g. Masadaki kitap (the book on the table), yarınki sınav (the exam tomorrow)

Örnek:

• Geceleri uyuyamıyorum. Alt kattaki komşum çok gürültü yapıyor.
• Sınıftaki herkes öğretmeni dinliyor.
• Yarınki toplantıya katılıyor musun?
• Dergideki resimlere bakıyorum.
• Bengü'nün yanındaki kız kim?
• Bugünkü derse gittin mi?

NOT: -ki eki sadece dün, gün ve bugün kelimeleriyle ses uyumuna girer.
Örnek:
Dünkü postanı aldım.
Pazartesi günkü sınavdan çok korkuyorum.
Bugünkü ders çok önemli.

Zamir Görevinde (Pronoun Function)

"-ki", tamlayan eki almış zamirlerden ya da isimlerden sonra geldiği zaman, "ait olan, ait" anlamına gelir.

When added to nouns or pronouns bearing the possessive suffix, -ki functions as "the one which is (someone)'s, that of (someone). (e. g. Benim odam, seninkinden daha büyük (My room is bigger than yours.)

Örnek:

• Benim elbisem kırmızı, seninki hangi renk?
• Bugün benim dersim az, ya seninki?
• Lale'nin saçları uzun, Deniz'inki kısa.
• Benim evim seninki gibi büyük değil.

3Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım.

1. Balkon çiçekler çok güzel.
2. Salon koltuklar çok eski. Onları değiştirmek istiyorum.
3. Bu sınıf öğrenciler farklı ülkelerden geliyor.
4. Sen kitap yeni mi? Onu daha önce hiç görmedim.
5. Dün toplantı çok iyiydi.
6. Sonra tren saat kaçta?
7. Okul bilgisayar bozuk.
8. Fotoğraf yaşlı kadın kim?
9. Gazete haber çok ilginç.
10. Annenin eli paketler ne?
11. Benim babam polis, senin ne iş yapıyor?
12. Taksim' lokantalar güzel mi?
13. Serap'ın telefonu burada çekmiyor ama Zeynep' çekiyor.
14. Masa bardakları topluyorum.
15. Pazar gün yemeğe geliyor musun?

4Aşağıdaki boşluklara uygun bir isim yazalım. Bu isime -DAki yapısını ekleyelim.

ten photos — 1. students in a classroom; 2. a backpack with pencils; 3. a man talking on the phone in a car; 4. kebab skewers on a plate; 5. a young man wearing glasses; 6. two students in a library; 7. coloured pencils in a holder; 8. a man on the phone at an office desk; 9. a bowl of soup; 10. glasses on books with a gavel

1. öğrenciler
2. kalemler
3. adam
4. yemek
5. gözlük
6. öğrenciler
7. kalemler
8. adam
9. yemek
10. gözlük

5Aşağıdaki boşlukları bulunma durumu (-DA) ya da –DAki ekiyle tamamlayalım.

1. Evimin yanı bir spor salonu var.
2. Okulun karşısı restoranda çok lezzetli yemekler var.
3. Masanın üstü eşyalarını topla.
4. Cüzdanım çantamın içi .
5. Sınıfta Seçil'in solu Ahmet oturuyor.
6. Haftada üç kez evimin yanı spor salonuna gidiyorum.
7. Kursun en üst katı bir kantin var.
8. Anahtarım koltuğun yanı sehpada.
9. Bizim evimiz teyzemin evinin arkası sokakta.
10. Tuvalet çalışma odasının karşısı .

6Doğru seçeneği işaretleyelim.

1. Odamda çalışma masasının bir bilgisayar var.
   a) yanında — b) altında — c) üstünde
2. Bu evin üst teras var.
   a) katı — b) katında — c) katıda
3. Sevda'nın kim oturuyor?
   a) yan — b) yanındaki — c) yanında
4. Alt komşumuz dün taşındı.
   a) kattaki — b) katta — c) katında
5. Kerim'in Tuğçe duruyor.
   a) solu — b) solunda — c) soldaki
6. Postanenin büyük bir park var.
   a) karşısına — b) karşısı — c) karşısında
7. Arabayı kafenin otoparka park ettik.
   a) sağda — b) sağdaki — c) sağındaki
8. Evlerinin bahçede oturduk ve sohbet ettik.
   a) önünde — b) önü — c) önündeki
9. Arkadaşlarımız binaya taşındı.
   a) alttaki — b) üstteki — c) karşıdaki
10. Meydanın büyük bir heykel var. O heykelin buluşuyoruz.
    a) ortada / önünde — b) ortasında / önündeki — c) ortasında / önünde

DİNLEME

İSTANBUL GEZİSİ

a smiling young woman talking on a mobile phone

Olga bir senedir Türkiye'de yaşıyor. Olga'nın lisedeki arkadaşları yarın onu ziyarete geliyor. Olga onlar için bir plan yapıyor. Olga, lise arkadaşı Kseniya ile telefonda konuşuyor.

7Olga ve arkadaşlarının gezi planını sıralayalım.

17

1. Kahvaltı ( )
2. Ayasofya Müzesi ( )
3. Boğaz'da yemek ( )
4. Taksim ( )
5. Kız Kulesi ( )
6. Yerebatan Sarnıcı ( )
7. Sultanahmet Camii ( )

collage of İstanbul sights — Yerebatan Sarnıcı, a mosque, a palace gate, Galata Tower over the Bosphorus, a minaret at sunset, a palace interior, Rumeli Hisarı

8Metni dinleyelim. Aşağıdaki cümleler doğru ise "D" yanlış ise "Y" yazalım.

1. Olga, lise arkadaşlarını havaalanından alıyor. ( )
2. Olga, arkadaşları ile otelde kalıyor. ( )
3. Onlar akşam dinleniyor. ( )
4. Olga'nın arkadaşları bir hafta İstanbul'da kalıyor. ( )
5. Onlar Taksim'de Türk kahvesi içiyorlar. ( )

KONUŞMA

9Aşağıdaki konuları göz önünde bulundurarak arkadaşlarımızla mahallemiz hakkında konuşalım.

aerial view of a residential neighbourhood

• Ne zamandır bu mahallede yaşıyorsunuz?
• Hangi mahallede oturuyorsunuz? Mahallenizde neler var? (market, okul, park vs.)
• Mahallenizde genellikle kimler yaşıyor? Yaşlı kişiler, öğrenciler, aileler?
• Mahallenizi seviyor musunuz? Başka bir yerde yaşamak istiyor musunuz?
• Komşularınız nasıl? (arkadaş canlısı, sessiz, gürültülü vs.)
• Mahallenizde hangi toplu taşıma araçları var? Çok trafik var mı?

YAZMA

collage of twelve photos of sights in Türkiye — mosques, Pamukkale travertines, Nemrut Dağı stone heads, a sailing boat, Kapadokya balloons, and others

10Bir arkadaşınız gezmek için Türkiye'ye geliyor. O gelmeden bir gün önce onunla telefonda konuşuyorsunuz. Ona gezi planınız hakkında bilgi veriyorsunuz. Aşağıdaki noktalara değinelim. Arkadaşımızla bir diyalog yazalım.

• Kaç gün kalıyor?
• Nereleri geziyorsunuz?
• Neler yiyorsunuz / içiyorsunuz?
• Neler yapıyorsunuz?

C. VÜCUDUMUZ

en genç, en yüksek, daha kısa, daha büyük.

-Sınıftaki en genç öğrenci kim?
-En genç öğrenci Serkan.
-Nazan, Zehra'dan daha kısa.
-Asya, Avrupa'dan daha büyüktür.

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1Aşağıdaki kelimeleri resme yerleştirelim.

saç, kaş, göz, burun, kulak, çene, yanak, diş, boyun, yüz, boğaz, alın, omuz

a smiling woman's head and shoulders with arrows numbered 1–13 pointing to parts of the face, head and upper body

2Aşağıdaki cümleleri resimlerle eşleştirelim

1. Başım ağrıyor. ( )
2. Boğazım ağrıyor. ( )
3. Burnum akıyor. ( )
4. Ateşim var. ( )
5. Gözlerim kızardı. ( )
6. Kaşınıyorum. ( )
7. Öksürüyorum. ( )
8. Kolum kırık. ( )
9. Parmağım acıyor. ( )

nine numbered photos — 1. an arm in a sling; 2. a woman holding a tissue to her nose; 3. a girl with a thermometer in her mouth; 4. a man coughing in bed; 5. hands scratching an arm; 6. a man holding his throat; 7. red eyes; 8. a girl looking at her finger; 9. a woman holding her head

OKUMA

HASTAYIM

a doctor with a stethoscope talking to a patient

Doktor: Merhaba, adınız nedir?
Sibel Hanım: Sibel Yılmaz.
Doktor: Şikâyetiniz nedir?
Sibel Hanım: Kendimi iyi hissetmiyorum. Çok hâlsizim.
Doktor: Nereniz ağrıyor?
Sibel Hanım: Başım çok kötü ağrıyor.
Doktor: Sesiniz de kısık. Boğazınız da ağrıyor mu?
Sibel Hanım: Evet, biraz. Ayrıca öksürüyorum.
Doktor: Peki, ateşiniz var mı?
Sibel Hanım: Evet, sanırım biraz var. Sizce neyim var?
Doktor: Sibel Hanım, bu belirtilere göre gripsiniz. Size bir ağrı kesici, bir ateş düşürücü, bir antibiyotik ve öksürüğünüz için bir şurup vereceğim.
Sibel Hanım: Peki, yarın işe gidebilir miyim?
Doktor: Hayır, sizin için en iyisi işe gitmemek. Sağlığınız, işinizden daha önemli. Size iki günlük rapor yazıyorum. İki gün evde kalıyorsunuz ve dinleniyorsunuz. Ayrıca bol bol su ve meyve suyu içiyorsunuz. Buyurun reçeteniz ve raporunuz.
Sibel Hanım: Teşekkür ederim Doktor Bey.
Doktor: Rica ederim. Kendinize iyi bakın.

3Aşağıdaki hasta formunu diyaloğa göre dolduralım.

patient form

YA SİZ?

Siz hangi hastalıkları geçirdiniz?

DİL BİLGİSİ

Karşılaştırma (The Comparative)

-DAn daha (More than, -er than)

İki kavram arasında karşılaştırma yapmak için bu yapı kullanılır.

This form is used for comparing two things in terms of a certain aspect.

isim + -DAn daha sıfat / zarf

Örnek:

• Sedat, Ali'den daha çalışkan.
• O benden daha genç.
• Eda, herkesten daha çok çalışıyor
• İstanbul, Ankara'dan daha kalabalık.
• Uçak, trenden daha hızlıdır.

En (The Superlative)

Üç ya da fazla kavramdan birinin diğerlerinden daha üstün olduğunu anlatmak için bu yapı kullanılır.

This form is used for indicating the most or the least of something; it is usually implemented when more than three nouns are compared in terms of a certain quality and states that one of them has the highest degree of that quality. (e. g. the best, the tallest, the most expensive, the least comfortable, the worst)

en sıfat / zarf

Örnek:

• Sınıfın en çalışkan öğrencisi Ahmet.
• Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı'dır.
• Dünyanın en kalabalık ülkesi Çin'dir.
• Arkadaşlarım arasında en çok Gözde'yi seviyorum.

4Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım.

1. Aslı, Özlem' zayıf.
2. Murat, Recep' uzun.
3. Türkiye'nin kalabalık şehri İstanbul'dur.
4. Zürafa, dünyadaki uzun hayvandır.
5. Kaplumbağa, tavşan yavaştır.
6. Ocak ayı, haziran soğuktur.
7. Antalya, Erzurum' sıcaktır.
8. Et yemeklerini, sebze yemekleri çok seviyorum.
9. Van Gölü, Türkiye'nin büyük gölüdür.
10. Ben çok komedi filmlerini seviyorum.

5Demet, Selin ve Berna'nın fiziksel özelliklerine bakalım. Örnekteki gibi karşılaştırmalar yapalım.

three smiling young women

1. Selin, Demet ve Berna'dan daha genç
2. .
3. .
4. .
5. .

DİNLEME

6Sık sık eczaneye gidiyor musunuz?

7Eczaneye genellikle niçin gidiyorsunuz? İşaretleyelim.

• ilaç almak ( )
• iğne olmak ( )
• tedavi olmak ( )
• gözlük almak ( )
• tansiyon ölçtürmek ( )
• bir şey danışmak ( )
• tartılmak ( )
• tahlil yaptırmak ( )

8Eczanede ne tür ilaçlar bulunuyor?

9Sibel Hanım doktora gittikten sonra eczaneye uğruyor. Metni dinleyelim. Boşlukları dolduralım.

18

ECZANEDE

a pharmacist in a white coat reading a prescription in front of medicine shelves

Eczacı: Merhaba, hoş geldiniz.
Sibel Hanım: Merhaba, hoş bulduk, 1 bu ilaçları almak istiyorum. Buyurun.
Eczacı: Tamam ben 2 var mı, bir bakayım. Tamam ilaçlarınızın tamamı var. Burada 3 tane ilaç var. Biri 3 kesici, bunu sabah akşam 4 karnına içiyorsunuz. Bir tanesi soğuk algınlığınız için antibiyotik. Bu antibiyotik en 5 antibiyotiklerden biridir, bunu 12 saatte bir içiyorsunuz. Daha fazlasını almıyorsunuz. Burada bir de 6 şurubunuz var. Bunu günde 3 7 yemeklerden sonra içiyorsunuz.
Sibel Hanım: Peki. Benim biraz 8 dönüyor. Tansiyonumu ölçebilir misiniz?
Eczacı: Tabii ki. Tansiyonunuz biraz 9 .
Sibel Hanım: Hastalık yüzünden sanırım. İki gündür iyi uyumuyorum.
Eczacı: Biraz burada dinlenin. 10 burada. Geçmiş olsun.
Sibel Hanım: Teşekkür ederim.

10Metindeki sağlık ile ilgili kelimeleri bulalım.

KONUŞMA

11Kendinizi iyi hissetmiyorsunuz ve doktora gidiyorsunuz. Arkadaşımızla doktor/hasta rolleriyle konuşalım.

HASTA

• 2 gün önce bir restoranda yemek yediniz.
• 2 gündür karnınız ağrıyor.
• Bugün ağrınız daha fazla.
• Biraz mideniz bulanıyor.

DOKTOR

• Hastanın şikâyeti ne?
• Ne yedi?
• Muayene et.
• İlaçlarını yaz ve tavsiye ver.

HASTA

• Kilo vermek istiyorsunuz.
• Şu anda 80 kilosunuz.
• Spor yapmıyorsunuz.
• Her gün 5 öğün yemek yiyorsunuz.

DOKTOR

• Hasta ne istiyor?
• Kaç kilo ve kaç kilo vermek istiyor?
• Bir günde neler yiyor?
• Diyet programı yaz ve tavsiye ver.

a doctor taking notes while a patient sits with clasped hands

YAZMA

12Sınıftaki arkadaşlarımızı düşünelim ve aşağıdaki sıfatları kullanarak çeşitli karşılaştırmalar yapalım.

çalışkan, düzenli, başarılı, tembel, dağınık, konuşkan, sakin, sinirli, dikkatli, yaşlı, genç, cesur, kibar, ciddi, komik, neşeli, eğlenceli

ÖRNEK:

Sınıfımızda on beş öğrenci var. Herkes birbirinden farklı. Anna benim yakın arkadaşım. Esma da benim yakın arkadaşım. Anna, Esma'dan daha çalışkan ve ciddi. Esma sınıftaki en dağınık öğrenci. Sınıfın en tembeli Ahmet. Ama Ahmet sınıftaki en kibar ve genç öğrenci. Aida sınıftaki bütün öğrencilerden daha düzenli.

students sitting in a classroom

İZLE - ÖĞREN

EN İYİ KEBAPÇI NEREDE?

1Videoyu izleyelim. Videoda kaç tane restorandan bahsediyorlar? Bu restoranların isimleri nelerdir?

11

2Videoyu tekrar izleyelim. Aşağıdaki ifadeler hangi restoranlar hakkında? Sadece baş harfleri ile yazalım. Sedat Usta (SU) Mehmet Usta (MU) Celal Usta (CU)

1. Dünkü dürümler iyi değildi. ( )
2. İstanbul'daki en kalabalık kebapçı. ( )
3. Bu restoran küçük ama otantik bir yer. ( )
4. 1975'ten beri bu restoran açık. ( )
5. Şu anda İstanbul'daki en popüler kebapçı. ( )

video still — a young woman sitting in an office

EYVAH EYVAH

3Videoyu izleyelim. Filmin adı ne? Filmin başrol oyuncusu kim?

12

4Videoyu tekrar izleyelim. Aşağıdaki cümlelerdeki uygun kelimeyi/kelime grubunu seçelim.

1. Hüseyin deniz kenarında / ormanda küçük bir kasabada yaşıyor.
2. Hüseyin, dedesi ve ninesi / annesi ve babası ile birlikte yaşıyor.
3. Hüseyin'in en büyük hobisi klarnet çalmak / şarkı söylemek.
4. Hüseyin babasını bulmak istiyor / istemiyor.
5. İstanbul'da şans eseri şarkıcı bir kadınla / adamla tanışıyor.

video still — a smiling young woman holding a red book and a pencil holder

GÜNLÜK İFADELER

İNSANLARI TARİF ETME

a group of diverse people in a circle looking down at the camera

Sarışın / Kumral / Buğday tenli / Kızıl / Esmer / Beyaz tenli / Bıyıklı / Balık etli / Çekik gözlü / Sıska / Bir deri bir kemik / Cılız / Dalgalı saçlı / Zayıf / Kıvırcık saçlı / Düz saçlı / Şişman / Sakallı

MİKROFON SENDE

Aşağıdaki oyunu oynayalım.

A: Haritaya bakalım. Bir yer seçelim ama arkadaşımıza söylemeyelim.
B: Arkadaşımıza sorular soralım ve doğru yeri tahmin edelim.

Örnek sorular:

Burası marketin yanında mı?
Burası postanenin arkasında mı?
Burası otelin karşısında mı?

street map with traffic lights at two crossings

Hürriyet Cad. / Keskinler Cad. / Alpaslan Cad. / Millet Cad. / 1. Sokak / 2. Sokak / 3. Sokak / 4. Sokak / Beyazıt Sok. / Galata Sokak

• Doğan Hastanesi
• Millet Kütüphanesi
• Atatürk Lisesi
• Halk Bankası
• Şinasi Tiyatrosu
• Köşe Büfe
• Onur Eczanesi
• Teknoloji Mağazası
• Turizm Acentası
• Moda Mağazası
• Can Kitapçısı
• Arkeoloji Müzesi
• Demlik Kafe
• Ziraat Bankası
• Postane
• Otopark Alanı
• Otobüs İstasyonu
• Güneş Hotel
• Araç Kiralama Ofisi
• Polis Karakolu
• Benzin İstasyonu

KENDİNİ ÇEK

Şehrinizde en çok nereyi seviyorsunuz? Oraya gidelim ve bir video çekelim. Aşağıdaki sorulara cevap verelim.

Burayı neden seviyorsunuz?
Buradaki en meşhur yer/yemek ne?
Burada neler yapıyorsunuz?

KÜLTÜRDEN KÜLTÜRE

SOHBET KÜLTÜRÜ

portrait of a smiling young man

Türkiye'de insanların siyaset ve din konularında farklı düşünceleri vardır. Bu nedenle Türkiye'de genellikle yakın arkadaşlarımızla siyaset ve din konularını konuşuyoruz. Yeni arkadaşlarımızla ise sağlık ve iş hakkında konuşuyoruz. Türkiye'de erkeklere maaşını sormak hoş değildir.

portrait of a smiling man in a shirt

Arap kültüründe din ve siyaset çok önemli. Bu nedenle herkes ile bu konuları konuşuyoruz. Fakat sağlık ve para problemleri çok özeldir ve bu konularda sadece yakınlarımız ile konuşuyoruz.

portrait of a young woman with a scarf

İngiltere'de ailemizle veya arkadaşlarımızla rahatça sağlık problemlerimiz hakkında konuşuyoruz. Fakat genellikle iş veya yeni arkadaşlarımızla maddi konularda konuşmuyoruz. Ayrıca yeni arkadaşlarımızla din veya siyaset hakkında hiç konuşmuyoruz. Bir kişi ile ilk defa tanışıyorsak, onun yaşını sormak da hoş değildir.

1. Siz ülkenizde yakın arkadaşlarınızla hangi konuları, yeni arkadaşlarınızla hangi konuları konuşuyorsunuz?

BİR ADIM ÖTESİ

Soru Eki -mI

EĞLENELİM ÖĞRENELİM

Bulmacayı çözelim, ortadaki kelimeyi bulalım.

crossword grid with rows numbered 1–10 and a shaded vertical column in the middle

ten numbered picture clues — 1. hair; 2. a bare foot on grass; 3. a smiling mouth with teeth; 4. a heart; 5. a hand; 6. lungs; 7. a hand on a stomach; 8. a woman's shoulder; 9. a man's forehead; 10. an eye

NELER ÖĞRENDİK?

1Aşağıdaki boşlukları uygun biçimde tamamlayalım.

1. Eş ofis çalışıyoruz.
2. Deniz' bebek bakıyorum.
3. Arkadaş köpek korkuyorum.
4. O kız ayakkabı model çok güzel.
5. Yarın kardeş okul gidiyorum.
6. Onlar otobüs iki saat sonra geliyor.
7. O ev havuz var.
8. Çocuklar hiç kitap yok.
9. Masa üst neler var?
10. Semra saat yeni mi?

2Aşağıdaki boşlukları -DAki ve -ki ekleri ile tamamlayalım.

1. Benim çantam kitaplar çok ilginç.
2. Berna'nın okulu Merter'de, Aynur'un Fatih'te.
3. Bugün derse geliyorum.
4. Ben kitap Ahmet'in.
5. Mağaza elbise çok güzel.
6. Ev koltukları değiştirmek istiyorum.
7. Akşam dizi çok güzeldi.
8. İzmir' evimi satıyorum.
9. Ömer dün ödevini yapmadı.
10. Öğretmen sınıf gürültüye çok kızıyor.

3Aşağıdaki soruları tabloya bakıp "-DEn daha" ve "en" kullanarak cevaplayalım.

1. En uzun boylu kim?
   .
2. Gözde Kerim'den daha mı şişman?
   .
3. Kimler İrem'den daha uzun?
   .
4. En zayıf kim?
   .
5. Ferdi mi daha yaşlı, İrem mi?
   .

ÖZ DEĞERLENDİRME

Bunları Türkçede yapabilir misiniz? Her cümle için kendinize bir puan veriniz.
1: Yapamam, 2: Biraz yapabilirim, 3: Yapabilirim, 4: İyi yapabilirim, 5: Çok iyi yapabilirim.

KELİME LİSTESİ

İSİMLER

• ağrı kesici
• akciğer
• akıllı
• akraba
• alan
• alın
• alt
• arka
• aşağı
• ateş düşürücü
• belirti
• boyun
• burun
• cadde
• cesur
• ciddi
• cimri
• cömert
• çene
• çevre
• çiftçi
• dergi
• dış
• eksik
• emekli
• enişte
• ev hanımı
• göl
• grip
• güler yüzlü
• gürültü
• halsiz
• heykel
• iç
• iskele
• karın
• karşı
• kaş
• kırık
• kız
• kibar
• klarnet
• köprü
• köşe
• kulak
• kuzen
• kütüphane
• lezzetli
• mahalle
• manzara
• marka
• mercimek çorbası
• meydan
• mümkün
• nehir
• neşeli
• oğul
• omuz
• orta
• otantik
• ön
• parmak
• patlıcan
• plan
• rapor
• reçete
• renk
• sağ
• sakin
• salıncak
• sebze
• sinirli
• soğuk algınlığı
• sol
• sözlük
• şeker
• şikâyet
• şurup
• tahmin
• tarihî
• ten
• terzi
• üst
• vücut
• yaklaşık
• yanak
• yaramaz
• yenge
• yukarı
• yüksek lisans
• yüz

FİİLLER

• ağrımak
• anlaşmak
• bayılmak
• beğenmek
• danışmak
• değiştirmek
• görüşmek
• hissetmek
• iğne olmak
• ilgilenmek
• inanmak
• kaşınmak
• katılmak
• kızarmak
• midesi bulanmak
• sallanmak
• tahlil yaptırmak
• tanımak
• tansiyon ölçtürmek
• tartılmak
• tedavi olmak
• öksürmek
• vakit geçirmek